Treść głównego artykułu

Abstrakt

Reprezentacje wizualne są wszechobecne we współczesnych mediach i życiu kulturalnym. W naszym zglobalizowanym świecie stanowią one ważne źródło informacji, a zarazem potężne narzędzie manipulacji. Obrazy kształtują naszą percepcję, nasze poglądy i spostrzeżenia. Strategie myślenia wizualnego (Visual Thinking Strategies, VTS) to koncepcja dydaktyczno-metodyczna, która promuje wizualne, poznawcze i społeczne kompetencje uczniów poprzez wspólne oglądanie dzieł sztuki dostosowanych do wieku. Celem badań własnych jest określenie możliwych skutków stosowania VTS w pracy edukacyjnej z 16-letnimi uczniami szkoły ponadgimnazjalnej (szkoła ponadgimnazjalna w Austrii) ze szczególnym uwzględnieniem odniesienia do rozwoju krytycznego myślenia, dynamiki uczestnictwa i procesów interakcji. Dane z pisemnych testów wstępnych i końcowych oraz nagrań wideo zostały przeanalizowane ilościowo w oparciu o kategoryzację dedukcyjną umiejętności krytycznego myślenia oraz kategoryzację indukcyjną z  zastosowaniem kodowania otwartego. Kluczowym wnioskiem z tego projektu jest to, że VTS ma wpływ na umiejętności krytycznego myślenia uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Co więcej, dyskusja w grupie rówieśniczej, która jest prowadzona przez facylitatora VTS, ma pozytywny wpływ na biorących w niej udział uczniów o „słabych” i „wysokich” wynikach.

Słowa kluczowe

strategie myślenia wizualnego Abigail Housen myślenie wizualne umiejętność krytycznego myślenia uczestnictwo szkolnictwo ponadgimnazjalne w Austrii

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Bachmann, C. (2022). Teoria i praktyka strategii myślenia wizualnego w szkolnictwie ponadgimnazjalnym. Forum Oświatowe, 34(1(67), 105-123. https://doi.org/10.34862/fo.2022.8

Referencje

  1. Arnheim, R. (2000). Kunst und Sehen. Eine Psychologie des schöpferischen Auges. De Gruyter.
  2. DeSantis, K., & Housen, A. (1996–2000). A Brief Guide to Developmental Theory and Aesthetic Development. Retrieved August 10, 2019, from: https://pdfs.semanticscholar.org/5f00/13b70198248314466f5bcdf8627b2978730a.pdf
  3. Doelker, C. (1997). Ein Bild ist mehr als ein Bild. Visuelle Kompetenz in der Multimedia-Gesellschaft. Klett-Cotta.
  4. Edelstein, W., & Frank, S. (Hrsg.).(2009). Praxisbuch Demokratiepädagogik. Sechs Bausteine für Unterrichtsgestaltung und Schulalltag. Beltz.
  5. Elkins, J. (2008). Introduction: The Concept of Visual Literacy, and Its Limitations. In J. Elkins (Ed.), Visual Literacy (pp. 1–9). Taylor & Francis Group
  6. Flammer, A. (2008). Entwicklungstheorien. Psychologische Theorien der menschlichen Entwicklung. Verlag Hans Huber.
  7. Hoppe-Graff, S. (2014). Denkentwicklung aus dem Blickwinkel des strukturgenetischen Konstruktivismus. In L. Ahnert (Hrsg.), Theorien in der Entwicklungspsychologie (pp. 148–173). Springer.
  8. Housen, A. (1983). The Eye of the Beholder: Measuring Aesthetic Development. Harvard Graduate School of Education.
  9. Housen, A. (1999). The Eye of the Beholder: Research, Theory and Practice. Retrieved April 5, 2020, from: https://VTShome.org/wp-content/uploads/2016/08/5Eye-of-the-Beholder.pdf
  10. Housen, A. (2001–2002). Aesthetic Thought, Critical Thinking and Transfer. Retrieved March 24, 2021, from: https://VTShome.org/wp-content/uploads/2016/08/5Eye-of-the-Beholder.pdf
  11. Jung, A., & Kraler, C. (2020). Bilder lesen als elementare Kulturtechnik. Erziehung und Unterricht, (3–4), 241–250.
  12. Kantner, H. (2020). „Politische Bilder“ bewusst einsetzen. Anregungen für den Einsatz von visuellen Materialien im Unterricht zur Schulung eines kritisch-reflexiven Sehens und Bildhandelns. Erziehung und Unterricht, (3–4), 270–280.
  13. Köffler, N. (2020). Was Fotografie zur visuellen Bildung beitragen kann und was wir von ihr lernen können. Erziehung und Unterricht, (3–4), 251–260.
  14. Kuckartz, U. (2016). Qualitative Inhaltsanalyse. Methoden, Praxis, Computerunter-Stützung (2. Aufl.). Beltz Juventa.
  15. Lange, D., & Himmelmann, G. (Hrsg.).(2007). Demokratie-Bewusstsein. Interdisziplinäre Annäherung an ein zentrales Thema der Politischen Bildung. Springer.
  16. Paul, R., & Elder, L. (2003). Kritisches Denken. Begriffe & Instrumente. Ein Leitfaden im Taschenformat. Retrieved November 5, 2020, from: https://www.criticalthinking.org/files/german_concepts_tools.pdf
  17. Rädiker, S., & Kuckartz, U. (2019). Analyse qualitativer Daten mit MAXQDA. Text, Audio und Video. Springer.
  18. Reißmann, W. (2015). Mediatisierung visuell: Kommunikationstheoretische Überlegungen und eine Studie zum Wandel privater Bildpraxis. Nomos.
  19. Rogers, C. (1985). Die nicht-direktive Beratung (6. Aufl.). Fischer.
  20. Yenawine, P. (2013). Visual Thinking Strategies. Using art to deepen learning across school discipines. Harvard Education Press.