Treść głównego artykułu

Abstrakt

Celem artykułu jest dokonanie analizy treści podstawy programowej dla liceum i technikum ramą interpretacyjną czyniąc dwie rozpowszechnione w zachodnim dyskursie naukowym koncepcje pedagogizacji. W ramach pierwszej szkołę czyni się odpowiedzialną za rozwiązywanie problemów społecznych. Idea drugiej wyraża się w formułowanym wobec szkoły postulacie dotyczącym przygotowania uczniów do funkcjonowania w społeczeństwie uczącym się. Tekst oparty jest na literaturze z obszaru nauk społecznych oraz badaniach realizowanych z zastosowaniem metody autotelicznego studium indywidualnych przypadków oraz techniki analizy treści.


Artykuł składa się z trzech części uzupełnionych o wstęp i zakończenie. W pierwszej omówiono koncepcje pedagogizacjii, w kolejnej przedstawiono metodykę badań, trzecią poświęcono analizie ich wyników.


Prowadzone analizy wskazują, że konteksty pedagogizacyjne są obecne w podstawie programowej, jednakże uwzględniane są w niej w zróżnicowanym zakresie.

Słowa kluczowe

pedagogizacja podstawa programowa liceum technikum polski system edukacji

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Zawadzka, E. (2020). Konteksty pedagogizacyjne w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla czteroletniego liceum i pięcioletniego technikum. Forum Oświatowe, 32(1(63), 127-146. https://doi.org/10.34862/fo.2020.1.8

Referencje

  1. Axford, B., & Seddon, T. (2006). Lifelong learning in a market economy: Education, training, and the citizen-consumer. Australian Journal of Education, 50(2), 167–184. https://doi.org/10.1177/000494410605000206
  2. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  3. Beck, U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  4. Bernstein, B. (2010). From pedagogies to knowledges. In A. Morais, I. Neves, B. Davies, & H. Daniels (Eds.), Towards a sociology of pedagogy: The contribution of Basil Bernstein to research (s. 363–368). Nowy Jork: Peter Lang.
  5. Bourdieu, P., & Passeron, J. C. (2006). Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania (wyd. 2). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  6. Brass, J. (2016). English teaching and educationalisation of social problems in the United States, 1894–1918. Pedagogica Historica, 52(3), 221–235. https://doi.org/10.1080/00309230.2016.1151056
  7. Bridges, D. (2008). Educationalization: On the appropriateness of asking educational institutions to solve social and economic problems. Education Theory, 58(4), 461–474. https://doi.org/10.1111/j.1741-5446.2008.00300.x
  8. Cudowska, A. (2018). Kultura szkoły stymulująca kształtowanie wspólnoty uczącej się. Kultura i Edukacja, 3(121), 129–141. https://doi.org/10.15804/kie.2018.03.08
  9. Czyżewski, M. (2013). W kręgu społecznej pedagogii. Societas/ Communitas, 2(16), 43–73.
  10. Depaepe, M., Herman, F., Suromont, M., Van Gorp, A., & Simon, F. (2008). About pedagogization: From the perspective of the history of education. In P. Smeyers, & M. Depaepe (Eds.), Educational research: The educationalization of social problems (13–30). (Educational Research, 3). https://doi.org/10.1007/978-1-4020-9724-9_2
  11. Depaepe, M., & Smeyers, P. (2008). Educationalization as an ongoing modernization process. Educational Theory, 58(4), 379–389. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/j.1741-5446.2008.00295.x.
  12. Drucker, P. F. (1999). Społeczeństwo pokapitalistyczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  13. Fendler, L. (2008). New and improved educationalising: Faster, more powerful and longer lasting. Ethics and Education, 3(1), 15–26. https://doi.org/10.1080/17449640802018701
  14. Ferkany, M., & Whyte, K. P. (2011). Environmental education, wicked problems, and virtue. Philosophy of Education Yearbook, 331–339.
  15. Gajda, J. (2009). Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze (wyd. 2). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  16. Gewirtz, S. (2008). Give us a break! A sceptical review of contemporary discourses of lifelong learning. European Educational Research Journal, 7(4), 414–424. https://doi.org/10.2304%2Feerj.2008.7.4.414
  17. Gęsicki, J. (2011). Szkoła a zmiany społeczności lokalnych. In K. Ferenc, K. Błaszczyk, & I. Rudek (Red.), Przestrzeń edukacyjna – dylematy, doświadczenia i oczekiwania społeczne. Obszary pracy współczesnej szkoły (s. 81–87). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  18. Hooge, E. H., Honingh, M. E., & Langelaan, B. N. (2011). The teaching profession against the background of educationalisation: An exploratory study. European Journal of Teacher Education, 34(3), 297–315. https://doi.org/10.1080/02619768.2011.584865
  19. Ingarden R. (1987). Książeczka o człowieku (wyd. 4). Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  20. Jankowski, D. (2001). Szkoła, środowisko, współdziałanie. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
  21. Kawula, S. (1997). Pedagogizacja rodziców. W: W. Pomykało (red.), Encyklopedia pedagogiczna (s. 581–585). Warszawa: Fundacja Innowacja.
  22. Klus-Stańska, D. (2012). Wiedza, które zniewala – transmisyjne tradycje w szkolnej edukacji. Forum Oświatowe, 1(46), 21–40. Pobrano 05.07.2020 z: https://forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/113
  23. Klus-Stańska, D. (2019). Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  24. Konarzewski, K. (2012). Oświata polska po roku 1989. In K. Konarzewski (Red.), Sztuka nauczania: [T. 2]. Szkoła (wyd. 7). (s. 91–104). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  25. Kopińska, V., & Solarczyk-Szwec, H. (2017). Dokumenty polityczno-oświatowe jako źródło społecznie konstruowanej wiedzy o kompetencjach społecznych i obywatelskich w edukacji szkolnej. In V. Kopińska, & H. Solarczyk-Szwec, Kompetencje społeczne i obywatelskie w podstawach programowych kształcenia ogólnego (s. 65–87). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  26. Labaree, D. F. (2008). The winning ways of a losing strategy: Educationalizing social problems in the United States. Educational Theory, 58(4), 447–460. https://doi.org/10.1111/j.1741-5446.2008.00299.x
  27. Lambeir, B., & Ramaekers, S. (2008). Humanizing education and the educationalization of health. Educational Theory, 58(4), 435–446. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1741-5446.2008.00298.x
  28. Lipman, P. (2013). Badania uczestniczące z rodzicami i lokalnymi społecznościami: przeciw rasizmowi i prywatyzowaniu edukacji. Forum Oświatowe, 3(50), 127–136.
  29. Pobrano 05.07.2020 z:https://www.forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/90/85
  30. Łobocki, M. (2000). Metody i techniki badań pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  31. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania w zarysie (wyd. 3). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  32. Łukaszewicz, R. (2011). O wielości rozumienia edukacji i wyższości pytań nad odpowiedziami. Przegląd Pedagogiczny, (1), 11–17.
  33. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. In M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, & Z. Zbróg (Red.), Zrozumieć szkołę. Konteksty zmian (s. 267–278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej. Pobrano: http://www.aps.edu.pl/media/2081111/zrozumiec_szkole_e-book.pdf
  34. Marynowicz-Hetka, E. (2013). Pedagogizacja życia społecznego w optyce społecznopedagogicznej. Societas/Communitas, (16(2)), 75–96.
  35. Milbrandt, M. K. (2002). Addressing contemporary social issues in art education: A survey of public school art educators in Georgia. Studies in Art Education. A Journal of Issues and Research, 43(2), 141–157. https://doi.org/10.2307/1321001
  36. Mikiewicz, P. (2016). Socjologia edukacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  37. Milerski, B., & Karwowski, M. (2016). Racjonalność procesu kształcenia: T. 2. Teoria i badanie. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  38. Nowak-Dziamianowicz, M. (2013). Narracyjne możliwości pedagogiki a kryzys kultury i wychowania. Forum Oświatowe, 3(50), 35–60. Pobrano: 05.07.2020 z: https://www.forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/151/80
  39. Nowosad, I., & Kopaczyńska, I. (2016). Funkcje szkoły w kalejdoskopie dyskursu prasowego. In M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, & Z. Zbróg (Red.), Zrozumieć szkołę. Konteksty zmian (s. 75–93). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
  40. Nuissl, E., & Przybylska, E. (2016). Lifelong learning: History and a present state of a politically-educational concept. Studia Pedagogica Ignatiana, 19(4), 33–48. https://doi.org/10.12775/SPI.2016.4.002
  41. Ostrowicka, H. (2014). Pedagogization of „problems with youth” in media discourse – post-foucaldian perspective. Media & Mass Communication, 3, 126–135. Pobrano 05.04. 2020 z: https://www.scientific-publications.net/get/1000005/1408969924637236.pdf
  42. Ostrowicka, H. (2015). O badaniach „pedagogizacji życia społecznego” kilka słów z poznawczej perspektywy pedagogiki ogólnej. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 1(1), 166–177. https://doi.org/10.5604/17339758.1173570
  43. Skreczko, A. (2001). Pedagogizacja rodziców w zakresie wychowania prorodzinnego. Studia nad Rodziną, 5/1(8), 175–182.
  44. Starego, K. (2017). Dyskurs edukacyjny oraz problem dyskursywnego konstruowania tożsamości i wiedzy z perspektywy krytycznej i krytycznie zorientowanej analizy dyskursu. Kultura – Społeczeństwo – Edukacja, 2(12), 285–311. https://doi.org/10.14746/kse.2017.12.14
  45. Szkudlarek, T. (2003). Pedagogika krytyczna. In Z. Kwieciński, & B. Śliwerski (Red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki (T. 1) (s. 363–377). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  46. Śliwerski, B. (2003). Edukacja. In T. Pilch (Red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku (T. 1) (s. 905–906). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
  47. Śliwerski, B. (2019). Różne wymiary teorii kształcenia oraz ich polityczne i naukowe uwarunkowana. In K. Maliszewski, D. Stępkowski, & B. Śliwerski, Istota, sens i uwarunkowana (wy)kształcenia (s. 113–195). Kraków. Oficyna Wydawnicza Impuls.
  48. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe. Dz. U. 2017 poz. 59. Pobrano 05.04. 2020, z: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000059/U/D20170059Lj.pdf
  49. Wesołowska, P. (2015). Parent-children relationship as a subject of parents’ pedagogization. In H. Krause-Sikorska, & M. Klichowski (Red.), The educational and social world of a child discourses of communication, subjectivity and cyborgization (s. 280–286). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza. Pobrano 05.04. 2020 z: https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13086/1/The%20Educational%20and%20Social%20World%20of%20a%20Child.pdf
  50. Zawadzka, E. (2019). Pedagogizacyjne oblicze edukacji. In K. Wrońska (Red.), Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja (s. 249–261). Kraków: Wydawnictwo UJ.
  51. Ziółkowski, P. (2016). Pedagogizacja rodziców. Potrzeby i uwarunkowania. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Gospodarki.