Treść głównego artykułu

Abstrakt

Celem artykułu jest dokonanie analizy treści podstawy programowej dla liceum i technikum ramą interpretacyjną czyniąc dwie rozpowszechnione w zachodnim dyskursie naukowym koncepcje pedagogizacji. W ramach pierwszej szkołę czyni się odpowiedzialną za rozwiązywanie problemów społecznych. Idea drugiej wyraża się w formułowanym wobec szkoły postulacie dotyczącym przygotowania uczniów do funkcjonowania w społeczeństwie uczącym się. Tekst oparty jest na literaturze z obszaru nauk społecznych oraz badaniach realizowanych z zastosowaniem metody autotelicznego studium indywidualnych przypadków oraz techniki analizy treści.


Artykuł składa się z trzech części uzupełnionych o wstęp i zakończenie. W pierwszej omówiono koncepcje pedagogizacjii, w kolejnej przedstawiono metodykę badań, trzecią poświęcono analizie ich wyników.


Prowadzone analizy wskazują, że konteksty pedagogizacyjne są obecne w podstawie programowej, jednakże uwzględniane są w niej w zróżnicowanym zakresie.

Słowa kluczowe

pedagogizacja podstawa programowa liceum technikum polski system edukacji

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. Bibliografia
  2. Axford, B., Seddon, T. (2006). Lifelong Learning in a Market Economy: Education, Training, and the Citizen-Consumer. Australian Journal of Education, 50 (2), 167-184. doi: 10.1177/000494410605000206. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  3. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  4. Beck, U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  5. Bernstein, B. (2010). From Pedagogies to Knowledges. W: A. Morais, I. Neves, B. Davies, H. Daniels (red.), Towards a Sociology of Pedagogy: The Contribution of Basil Bernstein to Research (s. 363-368). Nowy Jork: Peter Lang.
  6. Bourdieu, P., Passeron, J. C. (2006). Reprodukcja: elementy teorii systemu nauczania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  7. Brass, J. (2016). English Teaching and Educationalization of Social Problems in the United States, 1894-1918. Pedagogica Historica, 52 (3), 221-235. doi: 10.1080/00309230.2016.1151056. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  8. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474. doi: 10.1111/j.1741-5446.2008.00300.x. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  9. Czyżewski, M. (2013). W kręgu społecznej pedagogii. Societas/ Communitas, 2 (16), 43-73.
  10. Depaepe, M., Herman, F., Suromont, M., Van Gorp, A., Simon, F. (2008). About Pedagogization: From the Perspective of the History of Education. W: P. Smeyers, M. Depaepe (red.), Educational Research: The Educationalization of Social Problems, Educational Research 3, 13-30. doi: 10.1007/978-1-4020-9724-9_2. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-1-4020-9724-9.pdf.
  11. Depaepe, M., Smeyers, P. (2008). Educationalization as an Ongoing Modernization Process. Educational Theory, 58 (4), 379-389. doi: 10.1111/j.1741-5446.2008.00295.x. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  12. Diaz, M. (2010). Subject, Power, and Pedagogic Discourse. W: A. Morais, I. Neves, B. Davies, H. Daniels (red.), Towards a Sociology of Pedagogy: The Contribution of Basis Bernstein to Research (s. 83-98). Nowy Jork: Peter Lang.
  13. Drucker, P. F. (1999). Społeczeństwo pokapitalistyczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  14. Elmose, S., Roth, W.M. (2005). Allgemeinbildung: Readiness for Living in Risk Society. Journal of Curriculum Studies, 37 (1), 11-34. doi: 10.1080/0022027041000229413. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  15. Fendler, L. (2008a). Educationalising Trends in Societes of Control: Assessments, Problem-Based Learning and Empowerment. W: P. Smeyers, M. Depaepe (red.), Educational Research: The Educationalization of Social Problems, Educational Research 3, 13-30. doi: 10.1007/978-1-4020-9724-9_4. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-1-4020-9724-9.pdf.
  16. Fendler, L. (2008b). New and Improved Educationalising: Faster, More Powerful and Longer Lasting. Ethics and education, 3 (1), 15-26. doi: 10.1080/17449640802018701. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  17. Flick, U. (2011a). Jakość w badaniach jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  18. Flick, U. (2011b). Projektowanie badania jakościowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  19. Gajda, J. (2009). Antropologia kulturowa: Wprowadzenie do wiedzy o kulturze. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  20. Gewirtz, S. (2008). Give Us a Break! A Sceptical Review of Contemporary Discourses of Lifelong Learning. European Educational Research Journal, 7 (4), 414-424. doi: 10.2304/eerj.2008.7.4.414. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://journals.sagepub.com/doi/10.2304/eerj.2008.7.4.414.
  21. Hooge, E. H., Honingh, M. E., Langelaan, B. N. (2011). The Teaching Profession Against the Background of Educationalisation: an Explanatory Study. European Journal of Teacher Education, 34 (3), 297-315. doi: 10.1080/02619768.2011.584865. Pobrano: 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  22. Kawula, S. (1997). Pedagogizacja rodziców. W: W. Pomykało (red.), Encyklopedia pedagogiczna (s. 581-585). Warszawa: Fundacja Innowacja.
  23. Konarzewski, K. (2012). Oświata polska po roku 1989. W: K. Konarzewski (red.), Sztuka nauczania: Szkoła (s. 91-104). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  24. Kopińska, V., Solarczyk-Szwec, H. (2017). Dokumenty polityczno-oświatowe jako źródło społecznie konstruowanej wiedzy o kompetencjach społecznych i obywatelskich w edukacji szkolnej. W: V. Kopińska, H. Solarczyk-Szwec, Kompetencje społeczne i obywatelskie w podstawach programowych kształcenia ogólnego (s. 65-87). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  25. Klus-Stańska, D. (2019). Paradygmaty dydaktyki: myśląc teorią o praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  26. Labaree, D. F. (2008). The Winning Way of a Losing Strategy: Educationalizing Social Problems in the United States. Educational Theory, 58 (4), 447-460. doi: 10.1111/j.1741-5446.2008.00299.x. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  27. Lambeir, B., Ramaekers, S. (2008). Humanizing Education and the Educationalization of Health. Educational Theory, 58 (4), 435-446. doi:
  28. 10.1111/j.1741-5446.2008.00298.x. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.b.ebscohost.com/.
  29. Łobocki, M. (2000). Metody i techniki badań pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  30. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  31. Łukaszewicz, R. (2011). O wielości rozumienia edukacji i wyższości pytań nad odpowiedziami. Przegląd Pedagogiczny, 1, 11-17.
  32. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
  33. Marynowicz-Hetka, E. (2013). Pedagogizacja życia społecznego w optyce społeczno-pedagogicznej. Societas/Communitas, 2 (16), s. 75-96.
  34. Milbrandt, M. K. (2002). Addressing Contemporary Social Issues in Art Education: A Survey of Public School Art Educators in Georia. Studies in Art Education. A Journal of Issues and Research, 43 (2), 141-157. doi: 10.2307/1321001. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://web.a.ebscohost.com/.
  35. Mikiewicz, P. (2016). Socjologia edukacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  36. Milerski, B., Karwowski, M. (2016). Racjonalność procesu kształcenia. Teoria i badanie. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  37. Musiał, E. (2016). Pedagogizacja rodziców dzieci w wieku przedszkolnym jako przestrzeń profesjonalnej działalności nauczycieli. Konteksty pedagogiczne, 2 (7), 173-182. doi: 10.19265/KP.2016.027173. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://kontekstypedagogiczne.pl/wp-content/uploads/KP.2016.027173.pdf.
  38. Nowosad, I., Kopaczyńska I. (2016). Funkcje szkoły w kalejdoskopie dyskursu prasowego. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 75-93). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
  39. Nuissl, E., Przybylska, E. (2016). Lifelong Learning: History and a Present State of a Politically-Educational Concept (Uczenie się przez całe życie: historia i teraźniejszość koncepcji polityczno-oświatowej). Studia Pedagogica Ignatiana, 19 (4), 33-48. doi: 10.12775/SPI.2016.4.002. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPI/article/view/SPI.2016.4.002.
  40. Ostrowicka, H. (2014). Pedagogization of „Problems with Youth” in Media Discourse – Post-Foucaldian Perspective. Media & Mass Communication, 3, 126-135. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://www.scientific-publications.net/get/1000005/1408969924637236.pdf.
  41. Ostrowicka, H. (2015). O badaniach „pedagogizacji życia społecznego” kilka słów z poznawczej perspektywy pedagogiki ogólnej. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 1, s. 166-177. doi: 10.5604/17339758.1173570. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://czasopismo.naukiowychowaniu.uni.lodz.pl/resources/html/articlesList?issueId=8981.
  42. Ostrowicka, H. (2017). Dyskurs edukacyjny, weredykcja i pedagogie – od konstelacji związków dyskursu i edukacji do aleturgicznej analizy praktyki edukacyjnej. Kultura-Społeczeństwo-Edukacja, 2(12), 153-172. doi: 10.14746/kse.2017.12.7. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/kse.
  43. Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2018/2019 (2019). Główny Urząd Statystyczny. Warszawa, Gdańsk. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/.
  44. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum i branżowej szkoły II stopnia. Załącznik nr 1. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000467/O/D20180467.pdf.
  45. Skreczko, A. (2001). Pedagogizacja rodziców w zakresie wychowania prorodzinnego. Studia nad rodziną, 5/1 (8), 175-182.
  46. Stake, R. (2009). Jakościowe studium przypadku. W: N. K. Denzin, Y. S. Lincoln, Metody badań jakościowych, tom 1 (s. 623-654). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  47. Starego, K. (2017). Dyskurs edukacyjny oraz problem dyskursywnego konstruowania tożsamości i wiedzy z perspektywy krytycznej i krytycznie zorientowanej analizy dyskursu. Kultura – Społeczeństwo – Edukacja nr 2(12), 285–311. doi: 10.14746/ kse.2017.12.14. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/kse.
  48. Szkudlarek, T. (2003). Pedagogika krytyczna. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika: Podręcznik akademicki, tom 1 (s. 363-377).
  49. Śliwerski, B. (2019). Różne wymiary teorii kształcenia oraz ich polityczne i naukowe uwarunkowana. W: K. Maliszewski, D. Stępkowski, B. Śliwerski, Istota, sens i uwarunkowana (wy)kształcenia (s. 113-195). Kraków. Oficyna Wydawnicza Impuls.
  50. Śliwerski, B. (2003). Edukacja. W: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom 1 (s. 905-906). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
  51. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe. Dz. U. 2017 poz. 59. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: http://prawo.sejm.gov.pl/.
  52. Wesołowska, P. (2015). Parent-children relationship as a subject of parents’ pedagogization. W: H. Krause-Sikorska, M. Klichowski (red.), The Educational and Social World of a Child Discourses of Communication, Subjectivity and Cyborgization (s. 280-286). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza. Pobrano 5 kwietnia 2020, z: https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13086/1/The%20Educational%20and%20Social%20World%20of%20a%20Child.pdf .
  53. Yin, R. K. (2015). Studium przypadku w badaniach naukowych. Projektowanie i metody. Kraków: Wydawnictwo UJ.
  54. Zawadzka, E. (2019). Pedagogizacyjne oblicze edukacji. W: K. Wrońska (red.), Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja (s. 249-261). Kraków: Wydawnictwo UJ.
  55. Ziółkowski, P. (2016). Pedagogizacja rodziców. Potrzeby i uwarunkowania. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Gospodarki.