Treść głównego artykułu

Abstrakt

Przeszłość ma dzisiaj wyjątkową wartość. W tekście koncentruję się na obszarze, w którym współzależności społeczno-kulturowe i polityczne, wiążąc się z procesami kształtowania jednostkowych i kolektywnych tożsamości, wpisują się w dyskurs „doniosłości znaczenia pamięci”, „wagi przeszłości”, „bezcenności dziedzictwa przodków”, itd. Analizowany w tym zakresie przykład stanowi polityka historyczna Prawa i Sprawiedliwości). W ramach tego dyskursu obszar owych współzależności zostaje politycznie zagospodarowywany, jako - mniej lub bardziej ideologiczne - narzędzie osiągania partykularnych celów, modus operandi strategii zorientowanych na totalitarne przywództwo, itd. Skoncentrowana na tym pedagogiczna refleksja – tkwiąc w, a nie operując obok wspomnianego dyskursu – może okazać swoją w nim produktywność. Tego typu myśl pedagogiczna, zainteresowana sferą podmiotowości, a odnosząca się zarówno do tego, co społeczne, jak tego, co historyczne, byłaby zarazem – bliską Foucaultowi - praktyką teoretyczną, polegającą na sytuowaniu procesu konstruowania teorii i wynajdywania pojęć w przestrzeni społeczno-historycznej (Lemke 2009: 48). Przedstawiany tekst postrzegam jako wyraz takiej praktyki.

Słowa kluczowe

pamięć ideologia władza aktywna polityka historyczna

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Mendel, M. (2018). Pamięć, ideologia, władza. Uczenie się zapominania. Forum Oświatowe, 30(1(59), 25-36. Pobrano z https://forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/616

Referencje

  1. Andrzej Duda w swoim pierwszym orędziu: aktywna polityka historyczna jest potrzebna (6.08.2015). Pobrane 20.12.2017 z: https://histmag.org/Andrzej-Duda-w-swoim-pierwszym-oredziu-aktywna-polityka-historyczna-jest-potrzebna-11612
  2. Augé M.(2009): Formy zapomnienia, tłum. Anna Turczyn, Kraków: UNIVERSITAS
  3. Augé M. (2010): Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. R.Chymkowski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
  4. Bauman Z.(2017): Retrotopia, Cambridge-Malden: Polity Press
  5. Burszta W.J. (2017): Ostatnia metafora Baumana, Polityka, nr 9(3100), ss.80-82
  6. Co rodzice myślą o zmianach w systemie edukacji (17.10.2016). Pobrane 20.12.2017 z: https://www.vulcan.edu.pl/razem/blog/show/co-rodzice-mysla-o-zmianach-w-systemie-edukacji-46
  7. Derrida J. (1995): Sauf le Nom, tłum. J. Leavey, Jr., [W:] On the Name, Stanford: Stanford University Press
  8. Kaczyński zapowiada aktywną politykę historyczną (29.06.2013). Pobrane 20.12.2017 z http://dzieje.pl/aktualnosci/kaczynski-zapowiada-aktywna-polityke-historyczna
  9. Kącka K. (2015): Polityka historyczna: kreatorzy, narzędzia, mechanizmy działania – przykład Polski [W:] Narracje pamięci: między polityką a historią, pod redakcją Katarzyny Kąckiej, Joanny Piechowiak-Lamparskiej i Anny Ratke-Majewskiej, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, ss. 59–80
  10. Lemke T.(2009): Foucault, rządomyślność, krytyka, Recykling idei nr 9, ss. 40-48
  11. Mikułowski Pomorski J. (2009): Ogród niepamięci (wstęp do książki) [w:] Formy zapomnienia, tłum. Anna Turczyn, Kraków: UNIVERSITAS, ss. 5-12
  12. Mol H.(1976): Identity and the Sacred. A Sketch for a New Social-Scientific Theory of Religion. New York: Free Press
  13. Niedźwieńska A. (2012): Tożsamość jako filtr pamięci [w:] Łukaszewski W., Doliński D., Fila-Jankowska A., Maruszewski T., Niedźwieńska A., Oleś P., Szkudlarek T.: Tożsamość. Trudne pytanie kim jestem, Sopot: Smak Słowa, ss. 165-180
  14. Oświadczenie w sprawie reformy szkolnictwa (29.11.2016). Pobrane 20.12.2017 z: http://ako.poznan.pl/7400/
  15. Prezydent: państwo polskie powinno realizować "ofensywną" politykę historyczną (16.02.2016). Pobrane 20,12,2017 z: http://dzieje.pl/aktualnosci/prezydent-panstwo-polskie-powinno-realizowac-ofensywna-polityke-historyczna
  16. Prof. Roman Dolata: Ośmioklasowa podstawówka to krok wstecz (8.10.2017). Pobrano 20.12.2017 z: http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,20806639,prof-roman-dolata-osmioklasowa-podstawowka-to-krok-wstecz.html
  17. Rodzice przeciwko reformie edukacji (17.10.2016). Pobrano 20.12.2017 z: https://pl-pl.facebook.com/883885225080636/photos/a.884839754985183.1073741828.883885225080636/889823217820170/?type=3
  18. RokNowychZadań (31.01.2017): Premier Beata Szydło o aktywnej polityce ministerstwa kultury. Pobrano 20.12.2017 z: https://www.premier.gov.pl/wydarzenia/aktualnosci/roknowychzadan-premier-beata-szydlo-o-aktywnej-polityce-ministerstwa-kultury.html
  19. Sowa J. (2013): Cała prawda o „idei jagiellońskiej”, Focus Historia, nr 12, 2013 http://historia.focus.pl/polska/cala-prawda-o-quotidei-jagiellonskiejquot-1436
  20. Warto być Polakiem, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2010