Main Article Content
Abstract
W artykule przedstawione zostaną wyniki badań, przeprowadzonych w roku szkolnym 2016/2017 w wybranych szkołach podstawowych, w środowisku wielkomiejskim (Łódź). Celem badania było zdiagnozowanie sposobów rozumienia abstrakcyjnego pojęcia horyzont, w grupie dzieci 8 – 9 – letnich i 9 – 10 – letnich. Badania prowadzone były w miejscu, które zapewnia dzieciom naturalne warunki uczenia się (w dwóch klasach drugich i dwóch klasach trzecich). W badaniach przyjęto strategię dydaktycznego działania interwencyjnego. Badacz występował w roli obserwatora jako uczestnika, zaś materiał pochodził z obserwacji uczestniczącej. Obserwację skoncentrowano wokół zainicjowanych według własnego projektu działań interwencyjnych. Obserwacją objęto czynności uczniów, a także skutki tych czynności. Wyniki badań zrekonstruowały dziecięcy proces rozumienia pojęcia oraz ukazały możliwości wzbogacania dyskursu edukacyjnego.
Article Details
Authorship
The Author (Co-authors) declares that the submitted paper does not infringe on the third parties’ copyright, consents to submitting the paper to the reviewing procedure and introducing editorial changes in it, and conveys proprietary copyright to the paper free of charge to Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej for uses stipulated in paragraph 50 of the Polish Bill on Copyright and Related Rights of 4.02.1994, provided that the paper has been accepted for publication and published.
Conditions of use
© The University of Lower Silesia owns the proprietary copyright to all materials published in the journal. Articles are made available on the basis of non-exclusive Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International. The full text of the licence can be found at https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode.
Posting the text in the repository, on the author’s homepage or other website is permitted on condition that it does not entail gaining material benefits and the text is equipped with full source documentation (including the title, volume, issue and internet address of the journal).
All those interested in using the materials published in the journal for commercial purposes are kindly requested to contact the Editors.
References
- Angrosino, M.V. (2010). Badania etnograficzne i obserwacyjne, tłum. M. Brzozowska-Brywczyńska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Angrosino M.V. (2009). Obserwacja w nowym kontekście. Etnografia, pedagogika i rozwój problematyki społecznej. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.) Metody badań jakościowych, t. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Godlewski, G., Mencwel, A., Sulima, R. (red.)(2003). Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
- Bartmiński, J. (2007). Językowe podstawy obrazu świata. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
- Boniecka, B. (1996). O modelowaniu sytuacji na przykładzie wypowiedzi dzieci w wieku przedszkolnym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP.
- Červinková, H., Gołębniak, B. D. (red.) (2013). Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa 2013, Scholar.
- Denzin, N.K., Lincoln, Y.S. (2009). Wprowadzenie. Dziedzina i praktyka badań jakościowych, tłum. K. Podemski. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), Metody badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Dudzikowa, M., Czerepaniak-Walczak M. (red.) (2010). Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Gołębniak, B. D. (2013). Edukacyjne badania w działaniu – między akademicką legitymizacją a realizacyjnymi uproszczeniami. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa 2013: Scholar.
- Wodak, R., Krzyżanowski, M. (red.) (2011). Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych, tłum. D. Przepiórkowska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ŁośGraf.
- Jemielniak, D. (red.) (2012). Badania jakościowe. Podejścia i teorie, t. 1. Warszawa: PWN.
- Kawka, M. (1999). Dyskurs szkolny. Zagadnienia języka. Kraków: Wydawnictwo WSP.
- Kielar-Turska, M. (1996). Uczeń w interakcji z rówieśnikiem lub dorosłym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
- Klus-Stańska, D. (2010). Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
- Klus-Stańska, D. (2015). Wyjść poza instytucjonalną standaryzację dziecka. Nowe inspiracje teoretyczne dla wczesnej edukacji. „Studia Pedagogiczne” LXVIII.
- Kossowska, M., Czapliński Sz. (2005). „Otwartość – zamknietość poznawcza” w warunkach odmiennych kulturowo: badania w Polsce, na Ukrainie i w Belgii. W: U. Jakubowska, K. Skarżyńska (red.), Demokracja w Polsce. Doświadczanie zmian. Warszawa: Wydawnictwo SWPS Academica.
- Kubacka-Jasiecka, D. (2002). Psychologia wobec problematyki zmiany. W: D. Kubacka- Jasiecka (red.), Człowiek wobec zmiany. Rozważenia psychologiczne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Kurcz, I. ( 1987). Język a reprezentacja świata w umyśle. Warszawa: PWN.
- Labocha, J. (1996). Dyskurs jako proces przekazywania wiedzy. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
- Langacker, R. W. (1995). Symboliczny charakter gramatyki. W: H. Kardela (red.), Wykłady z gramatyki kognitywnej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
- Piekarski, J. (2011). Estetyzacja praktyki akademickiej – głos w dyskusji na temat perspektywy uczestniczącej. W: J. Piekarski, D. Urbaniak-Zając (red.), Innowacje w edukacji akademickiej. Szkolnictwo wyższe w procesie zmiany. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
- Rittel, S.J. (1996). Modelowanie dyskursu edukacyjnego. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
- Shugar, G. W. (1995). Dyskurs dziecięcy. Rozwój w ramach struktur społecznych. Warszawa, Wydawnictwo Energeia.
- Smolińska-Theiss, B. (2013). Badanie i działanie w pedagogice społecznej – między tradycją a współczesnymi zadaniami. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa: Scholar.
- Szczepska-Pustkowska, M. (2011). Od filozofii dzieciństwa do dziecięcej filozofii życia. Casus władzy (i demokracji). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
- Touraine, A. (2010). Samotworzenie się społeczeństwa, tłum. A. Karpowicz. Kraków: „Nomos”.
- Urbaniak-Zając, D., Piekarski J. (red.) (2001). Jakościowe orientacje w badaniach pedagogicznych. Studia i materiały. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
- Whorf, B. (1982), Język, myśl, rzeczywistość, tłum. T. Hołówka, Warszawa: PIW.
- Wiśniewska-Kin, M. (2007). „Chcieć, pragnąć, myśleć, wiedzieć”. Rozumienie pojęć przez dzieci. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
- Wiśniewska-Kin, M. (2007). „Miłość jest jak wiatrak”, czyli o poznawczej naturze metafor dziecięcych. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
- Wiśniewska-Kin, M. (2013). Dominacja a wyzwolenie. Wczesnoszkolny dyskurs podręcznikowy i dziecięcy. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
- Żydek-Bednarczuk, U., Zeler B. (1996). Strategia i komunikacja w dyskursie edukacyjnym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
References
Angrosino, M.V. (2010). Badania etnograficzne i obserwacyjne, tłum. M. Brzozowska-Brywczyńska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Angrosino M.V. (2009). Obserwacja w nowym kontekście. Etnografia, pedagogika i rozwój problematyki społecznej. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.) Metody badań jakościowych, t. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Godlewski, G., Mencwel, A., Sulima, R. (red.)(2003). Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Bartmiński, J. (2007). Językowe podstawy obrazu świata. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Boniecka, B. (1996). O modelowaniu sytuacji na przykładzie wypowiedzi dzieci w wieku przedszkolnym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP.
Červinková, H., Gołębniak, B. D. (red.) (2013). Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa 2013, Scholar.
Denzin, N.K., Lincoln, Y.S. (2009). Wprowadzenie. Dziedzina i praktyka badań jakościowych, tłum. K. Podemski. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), Metody badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dudzikowa, M., Czerepaniak-Walczak M. (red.) (2010). Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Gołębniak, B. D. (2013). Edukacyjne badania w działaniu – między akademicką legitymizacją a realizacyjnymi uproszczeniami. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa 2013: Scholar.
Wodak, R., Krzyżanowski, M. (red.) (2011). Jakościowa analiza dyskursu w naukach społecznych, tłum. D. Przepiórkowska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ŁośGraf.
Jemielniak, D. (red.) (2012). Badania jakościowe. Podejścia i teorie, t. 1. Warszawa: PWN.
Kawka, M. (1999). Dyskurs szkolny. Zagadnienia języka. Kraków: Wydawnictwo WSP.
Kielar-Turska, M. (1996). Uczeń w interakcji z rówieśnikiem lub dorosłym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
Klus-Stańska, D. (2010). Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
Klus-Stańska, D. (2015). Wyjść poza instytucjonalną standaryzację dziecka. Nowe inspiracje teoretyczne dla wczesnej edukacji. „Studia Pedagogiczne” LXVIII.
Kossowska, M., Czapliński Sz. (2005). „Otwartość – zamknietość poznawcza” w warunkach odmiennych kulturowo: badania w Polsce, na Ukrainie i w Belgii. W: U. Jakubowska, K. Skarżyńska (red.), Demokracja w Polsce. Doświadczanie zmian. Warszawa: Wydawnictwo SWPS Academica.
Kubacka-Jasiecka, D. (2002). Psychologia wobec problematyki zmiany. W: D. Kubacka- Jasiecka (red.), Człowiek wobec zmiany. Rozważenia psychologiczne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kurcz, I. ( 1987). Język a reprezentacja świata w umyśle. Warszawa: PWN.
Labocha, J. (1996). Dyskurs jako proces przekazywania wiedzy. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
Langacker, R. W. (1995). Symboliczny charakter gramatyki. W: H. Kardela (red.), Wykłady z gramatyki kognitywnej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Piekarski, J. (2011). Estetyzacja praktyki akademickiej – głos w dyskusji na temat perspektywy uczestniczącej. W: J. Piekarski, D. Urbaniak-Zając (red.), Innowacje w edukacji akademickiej. Szkolnictwo wyższe w procesie zmiany. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
Rittel, S.J. (1996). Modelowanie dyskursu edukacyjnego. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.
Shugar, G. W. (1995). Dyskurs dziecięcy. Rozwój w ramach struktur społecznych. Warszawa, Wydawnictwo Energeia.
Smolińska-Theiss, B. (2013). Badanie i działanie w pedagogice społecznej – między tradycją a współczesnymi zadaniami. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa: Scholar.
Szczepska-Pustkowska, M. (2011). Od filozofii dzieciństwa do dziecięcej filozofii życia. Casus władzy (i demokracji). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Touraine, A. (2010). Samotworzenie się społeczeństwa, tłum. A. Karpowicz. Kraków: „Nomos”.
Urbaniak-Zając, D., Piekarski J. (red.) (2001). Jakościowe orientacje w badaniach pedagogicznych. Studia i materiały. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
Whorf, B. (1982), Język, myśl, rzeczywistość, tłum. T. Hołówka, Warszawa: PIW.
Wiśniewska-Kin, M. (2007). „Chcieć, pragnąć, myśleć, wiedzieć”. Rozumienie pojęć przez dzieci. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Wiśniewska-Kin, M. (2007). „Miłość jest jak wiatrak”, czyli o poznawczej naturze metafor dziecięcych. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
Wiśniewska-Kin, M. (2013). Dominacja a wyzwolenie. Wczesnoszkolny dyskurs podręcznikowy i dziecięcy. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
Żydek-Bednarczuk, U., Zeler B. (1996). Strategia i komunikacja w dyskursie edukacyjnym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków: Wydawnictwo WSP.