Treść głównego artykułu

Abstrakt

Klasyczna (i nie tylko klasyczna) teoria kulturowo-historyczna poświęca stosunkowo niewiele miejsca zabawom dzieci, a wiele z jej podstawowych założeń nie stosuje się do zabaw dziecięcych. Jednym z takich założeń jest upośrednianie kulturowe, a szczególnie mechanizm upośredniania: relacja między idealnymi a rzeczywistymi formami działania. Niniejszy artykuł przedstawia studium przypadku: wspólną zabawę dorosłego i dziecka w ramach badań nad długofalową interwencją. Analiza tego przykładu (wspólne budowanie wieży z klocków) wskazuje, jakie są konkretne uwarunkowania efektywnego upośredniania przez dorosłego1 w sytuacji zabawy. Artykuł definiuje główne etapy skutecznego procesu upośredniania przez dorosłego w kontekście zabawy.

Słowa kluczowe

jedność wieloosobowa (poly-subject) teoria kulturowo-historyczna upośrednianie kulturowe zabawa dzieci

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. Aleksandrow, Y. I. i Aleksandrowa, N. L. (2004). Sistemnaia struktura sub’ektivnogo opyta I sistemnaia struktura kul’tury. Materialy mezhdunarodnogo nauchnogo simpoziuma “Sistemno-sinergeticheskaia paradigma v kul’ture I iskusstve”. Tagonrog: Trty.
  2. Bakhurst, D. (2007). On the Concept of Mediation. Cultural – Historical Psychology, 3, 61-66.
  3. Bateson, G. (1978). Steps to an ecology of mind. New York, NY: Ballantine Books.
  4. Bodrova, E. i Leong, D. J. (2003). Learning and development of preschool children from the Vygotskian perspective. W: A. Kozulin, B. Gindis, V. S. Ageev i S. M. Miller (Red.), Vygotsky’s educational theory in cultural contex (s. 156-176). New York, NY: Cambridge University Press.
  5. Bodrova, E. i Leong, D. (2007). Tools of the mind: the Vygotskian approach to early childhood education. Upper Saddle River, NJ: Pearson/Merrill Prentice Hall.
  6. Bredikyte, M. i Hakkarainen, P. (2011). Play intervention and play development. W: C. Lobman i B. O’Neill (Red.), Play and performance (s. 59-83). Lanham: University Press of America.
  7. Bredikyte, M. (2011). The Zones of Proximal Development in Children’s Play. Oulu: University of Oulu. Pobrano z: http://herkules.oulu.fi/isbn9789514296147/isbn9789514296147.pdf
  8. Bruce, T. (1991). Time to Play in Early Childhood Education. Hodder & Stoughton: London.
  9. Bruce, T. (1996). Helping Young Children to Play. Hodder & Stoughton: London.
  10. Bruce, T. (2005). Learning through Play. Hodder & Stoughton: London.
  11. Corsaro, W. A. (1997). The Sociology of Childhood. Thousand Oaks, CA: Pine Forge Press.
  12. Csíkszentmihályi, M. (1990). Flow. New York, NY: Harper Perennial.
  13. Diamond, A., Barnett, W. S., Thomas, J. i Munro, S. (2007). Preschool program improves cognitive control. Science, 318(5855), 1387-1388. doi: 10.1126/science.1151148
  14. Elkonin, D. B. (1978). Psikhologiia igry [Psychologia zabawy]. Moscow: Pedagogika.
  15. Elkonin, D. B. (1989). Izbrannye psikhologicheskie trudy (Tom. 1) [Zebrane pisma psychologiczne (Tom. 1)]. Moscow: Pedagogika.
  16. Elkonin, D. B. (2005). Psychology of play. Journal of Russian and East European Psychology. 43(1), 11-21.
  17. Elkonin, B. D. i Zinchenko, V. P. (2002). Psikhologiya razvitiya (po motivam L. Vygotskogo) [Psychologia rozwoju (interpretacje L. Wygotskiego)]. Pobrano z: http://sbiblio.com/biblio/archive/elkonin_psihrazv
  18. Fogel, A. (1993). Developing through Relationships: Origins of communication, self, and culture. Chicago, IL: University of Chicago Press.
  19. Fogel, A., King, B. i Shanker, S. (2007). Human development in the 21st Century. Cambridge, MA: Cambridge University Press.
  20. Greenspan, S. I. i Shanker, S. G. (2004). The first idea. How symbols, language, and intelligence evolved from our primate ancestors to modern humans. Cambridge, MA: Da Capo Press.
  21. Göncü, A. i Gaskins, S. (2007). Play and Development: Evolutionary, Sociocultural and Functional Perspectives. Mahwah, NJ: Lawrence Earlbaum Associates.
  22. Hakkarainen, P. i Bredikyte, M. (2008). The zone of proximal development in play and learning. Cultural – Historical Psychology, 4(4), 2-11.
  23. Hirsh-Pasek, K., Golinkoff, R. M., Berk, L. E. i Singer, D. (2009). A mandate for playful learning in preschool: Presenting the evidence. New York, NY: Oxford University Press.
  24. Hobson, P. (2004). The Cradle of Thought: Exploring the Origins of Thinking. London: Pan Books.
  25. John-Steiner, V. i Mahn, H. (1996). Sociocultural approaches to learning and development: A Vygotskian framework. Educational Psychologist, 31(3-4), 191-206. doi: 10.1080/00461520.1996.965326
  26. Kozulin, A. (1998). Psychological tools: a sociocultural approach to education. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  27. Kudriawcew, V. T. (1997). The sense of human childhood and mental development of children [Smysl chelovecheskogo detstva i psihicheskoe razvitie rebionka]. Mocow: Publishing house urao.
  28. Lobok, A. M. (1997). Antropologija mifa [Antropologia mitu]. Yekaterinburg: Bank kulturnoi informacii.
  29. McCaine, M. N., Mustard, J. F. i Shanker, S. G. (2007). Early Years Study ii: Putting Science into Action. Toronto: Council for Early Child Development.
  30. Michailenko, N. i Korotkowa, N. (2001). Kak igrat s det’mi [Jak się bawić z dziećmi]. Moskva: Akademicheskij Project.
  31. Poddjakow, N. N. (1996). Osobennosti psikhicheskogo razvitiia detei doshkol'nogo vozrasta [Specyfika rozwoju umysłowego dzieci w wieku przedszkolnym]. Moskva: Pedagogika.
  32. Rogoff, B. (1998). Cognition as a collaborative process. W: W. Damon, D. Kuhn & R. S. Siegler (Red.), Handbook of Child Psychology (s. 2, 679-729). Toronto: John Wiley & Sons.
  33. Rogoff, B. (2003). The cultural nature of human development. New York, NY: Oxford University Press.
  34. Shonkoff, J. P. i Phillips, D. A. (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. Washington, DC: National Academy Press.
  35. Singer, D., Singer, J., D’Agostino, H. i DeLong, R. (2008). Children’s Pastimes and Play in Sixteen Nations: Free-play Declining? The American Journal of Play, 1(3), 2-7.
  36. Suworow, A. V. (2003). Experimental Philosophy (E. V. Ilyenkov i A. I. Meshcheriakov). Journal of Russian and East European Psychology, 41(6), 67-91. doi: 10.2753/rpo1061-0405410667
  37. Vygotsky, L. S. (1987). The Collected Works (Vol. 1, R. W. Rieber i A. S. Carton, Eds.). New York, NY: Plenum Press.
  38. Vygotsky, L. S. (1997). The Collected Works (Vol. 4, R. W. Rieber, Ed.). New York, NY: Plenum Press.
  39. Wygotski, L. S. (2003). Psihologia razvitia rebionka [Psychologia rozwoju dziecka]. Moscow: Eksmo.
  40. Zavershneva, E. I. (2010). The Vygotsky Family Archive (1912-1934). New Findings. Journal of Russian and East European Psychology, 48(1), 14-33. doi: 10.2753/rpo1061-0405480101
  41. Zinchenko, V. P., (1996). Ot klasicheskoi k organicheskoi psihologii [Od psychologii klasycznej do psychologii organicznej]. K 100-letiu L. S. Wygotskogo. Voprosy Psihologii. 5, 6.
  42. Zinchenko, V. P. (2000). Mysl’ i slovo Gustava Shpeta [Myśl i słowo Gustawa Szpeta]. Moscow: Urao.