Action research jako przestrzeń transformacji kultur uczenia się

Elżbieta Wołodźko

Abstrakt


Artykuł przedstawia trzyletni edukacyjny projekt action research, dotyczący autonomicznego i refleksyjnego uczenia się. Realizując go, studenci i nauczyciel akademicki uczestniczyli w procesie kształtowania edukacyjnej i badawczej wspólnoty, będąc aktywnie zaangażowanymi w wiele praktyk uczenia się. Te wzajemnie na siebie oddziałujące procesy kształtowały dynamiczną przestrzeń konstruowania i rekonstruowania kultur uczenia się uczestników. Badania w działaniu – dzięki łączeniu edukacyjnych i badawczych aspektów aktywności studentów i wzajemnego oddziaływania praktyki i refleksji – generują szczególne warunki dla transformacji kultur uczenia się, od tradycyjnych do nowych, charakteryzujących się refleksyjnością, autentycznością i sprawstwem. Dynamika kultur uczenia wiązała się z różnymi, świadomie kreowanymi typami edukacyjnego uczestnictwa, które wpływały na autonomię studiowania (w jej różnych wymiarach i rodzajach), będącą, z kolei, konstytutywnym elementem kultur uczenia się uczestników.


Słowa kluczowe


badania w działaniu; kultura uczenia się; uczestnictwo edukacyjne; autonomia

Bibliografia


Benson, P. (2001). Teaching and Researching Autonomy in Language Learning. Edinburgh: Pearson Education.

Benson, P., & Voller, P. (1997). Autonomy and Independence in Language Learning. London: Longman.

Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (1996). Research Methods in Education. London: Routledge.

Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna: rozwój świadomości krytycznej człowieka. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Engeström, Y., & Sannino, A. (2012). Badania nad ekspansywnym uczeniem się: założenia, wnioski i przyszłe wyzwania. Forum Oświatowe, 24(1), 209–266. Retrieved from http://forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/121

Fals Borda, O. (2005). Participatory (Action) Research in Social Theory: Origins and Challenges. In P. Reason & H. Bradbury (Eds.), The SAGE Handbook of Action Research: Participative Inquiry and Practice (pp. 27–37). London: Sage.

Feldman, A. (2001). Teacher Development and Action Research: Findings from Six Years of Action Research in Schools. Retrieved February 20, 2008, from http://people.umass.edu/~afeldman/ActionResearchPapers/Feldmanetal2001.PDF

Feldman, A. (2002). Existential Approaches to Action Research. Educational Action Research, 10(2), 233–252. http://dx.doi.org/10.1080/09650790200200183

Filipiak, E. (Ed.). (2008). Rozwijanie zdolności uczenia się: wybrane konteksty i problemy. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Fryer, R. H. (1999). Creating Learning Cultures: Next Step in Achieving the Learning Age: Second Report of the National Advisory Group for Continuing Education and Lifelong Learning (2nd ed.). Sheffield: DfEE.

Gołębniak, B. D. (2007). Poza „nabywanie” i „uczestnictwo”: ku społeczno-kulturowej teorii edukacji nauczycieli. In R. Kwiecińska, S. Kowal, & M. Szymański (Eds.), Nauczyciel – tożsamość – rozwój (pp. 216–222). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Gołębniak, B. D. (2013). Edukacyjne badania w działaniu – między akademicką legitymizacją a realizowanymi uproszczeniami. In H. Červinková, & B. D. Gołębniak (Eds.), Edukacyjne badania w działaniu (pp. 51–75). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Gołębniak, B. D. (2014). O „upedagogicznianiu” szkoły poprzez akademicki dyskurs edukacyjny: ku autoetnografii. Forum Oświatowe, 26(2), 147–169. Retrieved October 10, 2015, from http://forumoswiatowe.pl/index.php/czasopismo/article/view/279

Gołębniak, B. D., & Zamorska, B. (2014). Nowy profesjonalizm nauczycieli: podejścia – praktyka – przestrzeń rozwoju. Wrocław: Dolnośląska Szkoła Wyższa.

Gravett, S. (2004). Action Research and Transformative Learning in Teaching Development. Educational Action Research, 12(2), 259–272. http://dx.doi.org/10.1080/09650790400200248

Greenwood, D. J., & Levin, M. (2000). Reconstructing the Relationship Between Universities and Society Through Action Research. In N. K. Denzin, & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of Qualitative Research, Second Edition (2nd ed., pp. 85–105). Thousand Oaks, CA: Sage.

Gutiérrez, K. D., & Rogoff, B. (2010). Kulturowe sposoby uczenia się: cechy indywidualne czy repertuary praktyki. In H. Cervinkova, & B. D. Gołębniak (Eds.), Badania w działaniu: pedagogika i antropologia zaangażowane (pp. 183–198). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Harris, S. R., & Shelswell, N. (2005). Moving Beyond Communities of Practice in Adult Basic Education. In D. Barton, & K. Tusting (Eds.), Beyond Communities of Practice: Language Power and Social Context (pp. 158–179). Cambridge: Cambridge University Press.

Haworth, L. (1986). Autonomy: An Essay in Philosophical Psychology and Ethics. New Haven, CT: Yale University Press.

Hodkinson, P., Biesta, G., & James, D. (2007). Understanding Learning Cultures. Educational Review, 59(4), 415–427. http://dx.doi.org/10.1080/00131910701619316

Kemmis, S. (2008). Critical Theory and Participatory Action Research. In P. Reason, & H. Bradbury (Eds.), The SAGE Handbook of Action Research: Participative Inquiry and Practice (2nd ed., pp. 121–158). London: Sage.

Kurantowicz, E. (2010). Uczelnia jako społeczność ucząca się. In J. Piekarski, D. Urbaniak-Zając (Eds.), Innowacje w edukacji akademickiej: szkolnictwo wyższe w procesie zmiany (pp. 269–278). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (2000). Paradigmatic Controversies, Contradictions, and Emerging Confluences. In N. K. Denzin, & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of Qualitative Research (2nd ed., pp. 163–188). London: Sage.

McNiff, J. (2002). Action Research: Principles and Practice. London: Routledge.

McNiff, J., & Whitehead J. (2011). All You Need to Know About Action Research. London: Sage.

Mezirow, J. (1997). Transformative Learning: Theory to Practice. New Directions for Adult and Continuing Education, 74, 5–12. http://dx.doi.org/10.1002/ace.7401

Nizińska, A. (2010). Uczenie się w szkołach wyższych w perspektywie badań europejskich: ku nowym „kulturom uczenia się”. In J. Piekarski, D. Urbaniak-Zając (Eds.), Innowacje w edukacji akademickiej: szkolnictwo wyższe w procesie zmiany (pp. 279–287). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Obuchowski, K. (2000). Człowiek intencjonalny, czyli o tym jak być sobą. Poznań: Rebis.

Park, P. (2005). Knowledge and Participatory Research. In P. Reason & H. Bradbury (Eds.), The SAGE Handbook of Action Research: Participative Inquiry and Practice (pp. 81–90). London: Sage.

Peim, N., & Hodkinson, P. (2007). Contexts, Cultures, Learning: Contemporary Understanding. Educational Review, 59(4), 387–397. http://dx.doi.org/10.1080/00131910701619282

Reason, P. (2001). Learning and Change through Action Research. In J. Henry (Ed.), Creative Management (2nd ed., pp. 182–194). London: Sage.

Reason, P., & Bradbury, H. (2008). Introduction. In P. Reason, & H. Bradbury (Eds.), The SAGE Handbook of Action Research: Participative Inquiry and Practice (2nd ed., pp. 1–10). London: Sage.

Reason, P., & Torbert, W. R. (2010). Zwrot działaniowy: ku transformacyjnej nauce społecznej. In H. Cervinkova, & B. D. Gołębniak (Eds.), Badania w działaniu: pedagogika i antropologia zaangażowane (pp. 117–152). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Reeve, J. (2006). Extrinsic Rewards and Inner Motivation. In C. M. Evertson, & C. S. Weinstein (Eds.), Handbook of Classroom Management: Research, Practice, and Contemporary Issues (pp. 645–664). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Schaffer, H. R. (1993). Joint Involvement Episodes as a Context for Development. In H. McGurk (Ed.), Childhood Social Development: Contemporary Perspective (pp. 99–129). London: LEA.

Schön, D. A. (1983). The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action. New York, NY: Basic Books.

Scott, D. (2014). Learning Transitions in Higher Education. London: Palgrave Macmillan.

Stringer, E. T. (2008). Action Research in Education. Columbus, OH: Pearson Merrill Prentice Hall.

Thomas, D., & Brown, J. S. (2011). A New Culture of Learning: Cultivating the Imagination for a World of Constant Change. Lexington, KY: Createspace.

Veresov, N. (2009). Rozwój kulturowy rozumiany w kategoriach dramatu: brakujące ogniwo czy ukryte przesłanie L.S. Wygotskiego. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 12(1), 47–54.

Wells, G. (1999). Dialogic Inquiry. Toward a Sociocultural Practice and Theory of Education. Cambridge: Cambridge University Press.

Wenger, E. (1998). Communities of Practice: Learning, Meaning and Identity. Cambridge: Cambridge University Press.

Wertsch, J. V. (1994). The Primacy of Mediated Action in Sociocultural Studies. Mind, Culture, and Activity, 1(4), 202–208. http://dx.doi.org/10.1080/10749039409524672

Wicks, P. G., Reason, P., & Bradbury H. (2008). Living Inquiry: Personal, Political and Philosophical Groundings for Action Research Practice. In P. Reason, & H. Bradbury (Eds.), The SAGE Handbook of Action Research: Participative Inquiry and Practice (2nd ed., pp. 15–30). London: Sage.

Wołodźko, E. (2013). Ku autonomii studiowania: procesy znaczenia konteksty zmiana. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Wygotski, L. S. (2002). Wybrane prace psychologiczne. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Zamorska, B. (2013). Jednostkowe i społeczne więzy działalności w badaniach w działaniu. In H. Červinková, B. D. Gołębniak (Eds.), Edukacyjne badania w działaniu (pp. 103–124). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.


Pełny tekst: PDF (English)

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.

Licencja Creative Commons
Forum Oświatowe jest wydawane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

ISSN 0867-0323 ISSN (online) 2450-3452