Pasek boczny artykułu

Pobieranie
pdf

Treść głównego artykułu

Abstrakt

W tekście podjęta jest próba przedstawienia istoty i specyfiki pojęcia upełnomocnienie/empowerment oraz jego związków z nauczycielskimi emancypacjami. Pojęcie to na dobre zagościło w języku nauk społecznych, w tym w pedagogice i pedeutologii. Pozytywne konotacje tego terminu w tekstach pedagogicznych zawężają jego ontologię, co prowadzi do uproszczeń w praktykach edukacyjnych i oświatowych. Przedstawione są dwa typy nauczycielskiego upełnomocnienia: instytucjonalne i krytyczne, i na tym tle analizowany jest jego potencjał emancypacyjny.

Słowa kluczowe

empowerment upełnomocnienie władza autonomia proces upełnomocniania nauczyciele nauczycielki potencjał emancypacyjny emancypacja empowerment power autonomy empowerment process teachers emancipation emancipatory potential

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Forum Oświatowe

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.

Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.

Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:

  1. Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
  2. Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
  3. Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
  4. Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.

 

Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować
Czerepaniak-Walczak, M. Z. (2025). Nauczycielskie upełnomocnienie jako konstrukt pedagogiczny:: katalizator czy ograniczenie w procesie profesjonalnej emancypacji?. Forum Oświatowe, 38(1 (73), 11–22. https://doi.org/10.34862/fo.2025.1.1
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Referencje

  1. Archibald, T., Wilson, A.L. (2011). Rethinking Empowerment: Theories of Power and the Potential for Emancipatory Praxis. W: Adult Education Research Conference, Toronto (s. 21–28). http://newprairiepress.org/aerc/2011/papers/3
  2. Cybort-Zioło, N. (2021). Nie tylko siłą rzeczy. Doświadczenia emancypacyjne nauczycielek wiejskich. Wydawnictwo Adam Marszałek.
  3. Czerepaniak-Walczak, M. (2020). Iluzja upełnomocnienia jako środka emancypacji w edukacji i poprzez edukację. W: R. Włodarczyk (red.), Utopia a edukacja (t. IV, s. 127–142). Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego. https://doi.
  4. org/10.34616/22.20.406
  5. Czerepaniak-Walczak, M. (2024). Nauczycielskie emancypacje. Komu i czemu służą? Refleksje. Kwartalnik Zachodniopomorskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli, (4), 23–31. https://refleksje.zcdn.edu.pl/wp-content/uploads/2024/10/Refleksje-4-2024.pdf
  6. Freire, P. (2005). Teachers as Cultural Workers. Letters to Those Who Dare Teach. Boulder Westview Press.
  7. Kanpol, B. (1999). Critical pedagogy: an introduction (Wyd. 2.). Bergin & Garvey.
  8. Nowicka, M. (2011). Zgoda na opór dzieci jako obszar potencjalnej zmiany w klasach początkowych. Studia Pedagogiczne, 64, 203–224. https://bibliotekanauki.pl/articles/1201701
  9. Piotrowska-Marchewa, M. (2023). Potrzebne państwu polskiemu. Nauczycielki w systemie publicznych szkół powszechnych Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1939). Wydawnictwo Księgarnia Akademicka.
  10. Platon. (2003). Państwo (t. 2). „Antyk”
  11. Troyna, B. (1994). Critical social research and education policy. British Journal of Educational Studies, 42(1), 70–84. https://doi.org/10.1080/00071005.1994.9973984
  12. Tyack, D., Tobin, W. (1994). The „Grammar of Schooling”: Why Has it Been so Hard to Change, American Educational Research Journal, 31(3), 453–479. https://doi.org/10.3102/00028312031003453
  13. Witkowski, L. (2021). Wybuchowe idee dla pedagogiki i edukacji a procesy rozwoju duchowego. Orbis Idearum, 9(1), 123–143. https://www.doi.org/10.26106/8ge6-2r57