Treść głównego artykułu

Abstrakt

Artykuł przedstawia analizę projektu edukacyjnego zrealizowanego przez studentów kierunków pedagogicznych. Badanie, osadzone w metodologii partycypacyjnego badania w działaniu, ukazuje proces dążenia do zmiany rzeczywistości. W oparciu o dane empiryczne (wypowiedzi studentów, komunikaty z pracy zespołowej, obserwacje) ukazano, jak studenci podejmowali działania, diagnozowali problemy, a także w toku realizacji projektu dokonali refleksji w działaniu i refleksji nad działaniem. Projekt ujawnił nie tylko złożoność pracy zespołowej, ale także rolę edukacji opartej na zaangażowaniu, sprawczości i odpowiedzialności. Przedstawiony projekt stanowi przykład, w jaki sposób działania oparte na realnym celu społecznym mogą wspierać proces profesjonalizacji przyszłych nauczycieli, rozwijając ich kompetencje komunikacyjne, etyczne i refleksyjne.

Słowa kluczowe

participatory action research, reflective practice, initiative, professionalization of the teaching profession, preschool and early school pedagogy partycypacyjne badania w działaniu refleksyjna praktyka inicjatywność profesjonalizacja zawodu nauczyciela pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Brudzińska, P. (2025). Między uniwersytetem a społeczeństwem:: Partycypacyjne badania w działaniu w projekcie studenckim. Forum Oświatowe, 38(1 (73), 25–39. https://doi.org/10.34862/fo.2025.1.2

Referencje

  1. Czerepaniak-Walczak, M. (1997). Aspekty i źródła profesjonalnej refleksji nauczyciela. Edytor.
  2. Filipiak, E. (2008). Uczenie się w klasie szkolnej w perspektywie socjokulturbwej. W: E. Filipiak (red.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy (s. 17–49). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
  3. Gołębniak, B.D. (2013). Edukacyjne badania w działaniu – między akademicką legitymizacją a realizacyjnymi uproszczeniami. W: H. Červinková, B.D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu (s. 51–75). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  4. Gołębniak, B.D. (2024). Nauczyciele. Sposoby bycia w świecie nauczania. W: D. Klus-Stańska (red.), Dydaktyka i jej paradygmaty. Różnorodne światy szkoły (s. 67–113). Wydawnictwo Naukowe PWN.
  5. Gołębniak, B.D. (red.). (2002). Uczenie metodą projektów. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna.
  6. Gołębniak, B.D., Zamorska, B. (2014). Nowy profesjonalizm nauczycieli. Podejścia–praktyka– przestrzeń rozwoju. Dolnośląska Szkoła Wyższa.
  7. Johnston, R. (2010). Etyka, badania emancypacyjne i bezrobocie. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane (s. 199–215). Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
  8. Jakimiuk, B. (2022). Sytuacja zawodowa jako element różnicujący satysfakcję z pracy nauczyciela. Roczniki Pedagogiczne, 14(1), 123–139. https://doi.org/10.18290/rped22141.8
  9. Kafai, Y., Resnick, M. (red.). (1996). Constructionism in practice. Designing, thinking, and learning in a digital world. Lawerence Erlbaum Associates.
  10. Kemmis, S. (2010). Teoria krytyczna i uczestniczące badania w działaniu. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane (s. 45–89). Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
  11. Kemmis, S., McTaggart, R. (2000). Participatory action research. W: N. Denzin, Y. S. Lincoln (red.), Handbook of qualitative research (s. 567–605). Thousand Oaks.
  12. Kemmis, S., McTaggart, R. (2005). Participatory action research: Communicative action and the public sphere. W: N. K. Denzin, Y. S. Lincoln (red.), The Sage handbook of qualitative research (s. 559–604). Thousand Oaks.
  13. Kemmis, S., Mctaggart, R., Nixon, R. (2014). The Action Research Planner: Doing Critical Participatory Action Research. Springer.
  14. Kubinowski, D. (2010). Jakościowe badania pedagogiczne: filozofia, metodyka, ewaluacja. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  15. Majchrzak, K. (2014). O edukacyjnych badaniach w działaniu w teorii i praktyce. Studia Dydaktyczne, 26, 213–224. https://repozytorium.umk.pl/items/a3f80ee6-3458-41f4-bd9d-b5fa6a8ea76c
  16. McNiff, J., Whitehead, A. J. (2002). Action Research: Principles and Practice. Routledge.
  17. Mizerek, H. (1999). Dyskursy współczesnej edukacji nauczycielskiej. Między tradycjonalizmem a ponowoczesnością. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
  18. Papert, S. (1996). Burze mózgów. Dzieci i komputery. Wydawnictwo Naukowe PWN.
  19. Perkowska-Klejman, A. (2019). Poszukiwanie refleksyjności w edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
  20. Pulit, M. (2013). Negocjacje pragmatyczne i taktyki perswazji w społeczeństwie informacyjnym. Wydawnictwo Nomos.
  21. Rachwał, T. (2019). Kształtowanie kompetencji przedsiębiorczych. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji.
  22. Schön, D. (1987). Educating the Reflective Practitioner. Toward a New Design for Teaching and Learning in the Professions. Jossey-Bass Publishers.
  23. Szymczak, J. (2015). Model rozwijania refleksyjności u (przyszłych) nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej – założenia, istota, motywy konstruowania i nadawania mu wymiaru praktycznego. Problemy Wczesnej Edukacji, 11(1), 140–153. https://doi.org/10.5604/01.3001.0008.5678
  24. Szymczak, J. (2017). Typologia nauczycielskiej refleksji dotyczącej pracy z uczniami. Problemy Wczesnej Edukacji, 13(3), 50–60. https://doi.org/10.26881/pwe.2017.38.04
  25. Theiss, M. (2009). Participative Action Resarch. O roli „partycypacyjnych badań w działaniu” w polityce społecznej. Problemy Polityki Społecznej, Studia i Dyskusje, 11, 65–85. https://www.problemypolitykispolecznej.pl/Participative-Action-
  26. -Research-nO-roli-partycypacyjnych-badan-w-dzialaniu-nw-polityce,123375,0,1.html
  27. [Zalecenie]. (2018). Zalecenie Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 189/1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN-PL/TXT/?from=EN&uri=CELEX:32018H0604(01)