Treść głównego artykułu
Abstrakt
Abstrakt w języku polskim: Współczesna szkoła dotknięta jest dynamicznymi zmianami społecznymi, systemowi i technologicznymi. Nauczyciele, rodzice i specjaliści stoją przed wyzwaniem skutecznego wspierania rozwoju umiejętności edukacyjnych i społecznych uczniów w dobie powszechnego wykorzystania narzędzi cyfrowych, które mogą pełnić rolę zarówno narzędzia wspomagającego, jak i czynnika ryzyka. Artykuł przedstawia wybrane wyniki z projektu badawczego realizowanego w latach 2022-2024, którego celem było stworzenie narzędzia wspierającego rozwój kompetencji społecznych uczniów. W prezentowanych badaniach stosowano metody jakościowe i ilościowe – wywiady z nauczycielami, specjalistami i rodzicami oraz ankiety wypełniane przez rodziców. Wyniki doprowadziły do stworzenia i wprowadzenia rekomendacji dotyczących funkcjonalności, potrzeb oraz zawartości merytorycznej narzędzia wspomagającego trening umiejętności społecznych uczniów – aplikacji Tuser.
Słowa kluczowe
Szczegóły artykułu
Prawa autorskie (c) 2026 Forum Oświatowe

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Licencja
Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode
Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.
Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.
Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.
Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:
- Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
- Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
- Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
- Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
- Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.
Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:
- Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
- Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
- Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
- Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.
Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Referencje
- Afsharnejad, B., Black, M. H., Falkmer, M., Bölte, S., & Girdler, S. (2024). The methodological quality and intervention fidelity of randomised controlled trials evaluating social skills group programs in autistic adolescents: A systematic review and meta-analysis. Journal of Autism and Developmental Disorders, 54(4), 1281–1316. https://doi.org/10.1007/s10803-023-05893-z
- Augustowska-Kruszyńska, K., & Pabiś, M. (2023). Wpływ smartfonów na zdrowie w opinii studentów kierunków medycznych. Wyzwania współczesnego pielęgniarstwa, 116.
- Beelmann, A., & Lösel, F. (2021). A comprehensive meta-analysis of randomized evaluations of the effect of child social skills training on antisocial development. Journal of Developmental and Life-Course Criminology, 7, 41–65. https://doi.org/10.1007/s40865-020-00142-8
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
- Braun, V., & Clarke, V. (2012). Thematic analysis. In H. Cooper, P. M. Camic, D. L. Long, A. T. Panter, D. Rindskopf, & K. J. Sher (Eds.), APA handbook of research methods in psychology: Vol. 2. Research designs: Quantitative, qualitative, neuropsychological, and biological (s. 57–71). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/13620-000
- Dłużniewska, A. (2017). Postawy twórcze a kompetencje społeczno-emocjonalne uczniów z dysleksją i bez dysleksji w okresie wczesnej adolescencji. Przegląd Badań Edukacyjnych.
- Doucet, A., Netolicky, D., Timmers, K., & Tuscano, F. J. (2020). Thinking about pedagogy in an unfolding pandemic (An Independent Report on Approaches to Distance Learning during COVID-19 School Closure). Education International & UNESCO. https://issuu.com/educationinternational/docs/2020_research_covid-19_eng
- Fullan, M., & Langworthy, M. (2014). A rich seam: How new pedagogies find deep learning.
- Goldstein, A. P. (1992). Aggression reduction strategies. Peace Review, 4, 14–18. https://doi.org/10.1080/10402659208425658
- Goldstein, A. P., Sprafkin, R. P., Gershaw, N. J., & Kline, P. M. (1980). Skillstreaming the adolescent: New strategies and perspectives for teaching prosocial skills. Research Press.
- Goldstein, A. P., & Pentz, M. (1984). Psychological skill training and the aggressive adolescent. School Psychology Review, 13, 311–323. https://doi.org/10.1080/02796015.1984.12085108
- Goldstein, A. P., & Glick, B. (1994). Aggression replacement training: Curriculum and evaluation. Simulation & Gaming, 25, 9–26. https://doi.org/10.1177/1046878194251003
- Goleman, D. (1997). Inteligencja emocjonalna. Media Rodzina.
- Glick, B., & Goldstein, A. P. (1987). Aggression replacement training. Journal of Counseling & Development, 65, 356–362. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1987.tb00730.x
- Goldstein, A. P., Sherman, M., Gershaw, N. J., & Sprafkin, R. P. (1978). Training aggressive adolescents in prosocial behavior. Journal of Youth and Adolescence, 7(1), 71–88. https://doi.org/10.1007/BF01538688
- Hornowska, E., Brzezińska, A. I., Kaliszewska-Czeremska, K., Appelt, K., Rawecka, J., & Bujacz, A. (2012). Paradoksalny efekt triangulacji? Edukacja, 4(120), 72–83.
- Instytut Badań Edukacyjnych. (2024). PISA 2022: Polscy piętnastolatkowie w perspektywie międzynarodowej. https://ibe.edu.pl/images/publikacje/PISA/2022/PISA2022_Polscy-pietnastolatkowie-w-perspektywie-miedzynarodowej.pdf
- Jachymek, K. (2023). Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić. Agora.
- Jaskulska, S., Marciniak, M., Jankowiak, B., & Klichowski, M. (2022). Edukacja zdalna w czasie pandemii COVID-19 w doświadczeniach polskich uczniów i uczennic: codzienność i wizja przyszłości szkoły. Edukacja Międzykulturowa, 1(16), 151–163. https://doi.org/10.15804/EM.2022.01.10
- Kinuthia, C. N., & Karia, M. (2022). Education for learners with learning disabilities during pandemic. Journal of Research Innovation and Implications in Education, 6(1), 166–177.
- Katz, R., Ogilvie, S., Shaw, J., & Woodhead, L. (2021). Gen Z, explained: The art of living in a digital age. University of Chicago Press.
- Knopp, K. (2005). Rola inteligencji emocjonalnej w życiu człowieka. Studia Psychologica, 6, 221–236.
- Kowaluk-Romanek, M. (2019). Cyfrowe dzieciństwo. Nowe technologie a rozwój dziecka. Journal of Education, Technology and Computer Science, 27(1), 159–165. https://doi.org/10.15584/eti.2019.1.25
- Livingstone, S., Mascheroni, G., & Staksrud, E. (2015). Dzieci z Unii Europejskiej w sieci. EU Kids Online 2015: Wyniki międzynarodowego badania dzieci 9–16 lat oraz ich rodziców. EU Kids Online, London School of Economics and Political Science.
- Ministerstwo Edukacji i Nauki. (29.08.2018). Edukacja włączająca priorytetem działań MEN. Pobrano 27 maja 2025, z https://www.gov.pl/web/edukacja/edukacja-wlaczajaca-priorytetem-dzialan-men
- Moreno, E., Montero, A., & Armada Crespo, J. (2024). Effectiveness of social-emotional development programs applied in primary education: An umbrella systematic review. Anales de Psicología, 40, 54–68. https://doi.org/10.6018/analesps.488251
- Płatos, M., & Pisula, E. (2021). Friendship understanding in males and females on the autism spectrum and their typically developing peers. Research in Autism Spectrum Disorders, 81, 101716. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2020.101716
- Pyżalski, J. (2020a). Cyfrowa higiena. Jak mądrze korzystać z nowych technologii. Wydawnictwo Edukacyjne.
- Pyżalski, J. (2020b). Edukacja w czasach pandemii wirusa COVID-19. Z dystansem o tym, co robimy obecnie jako nauczyciele. EduAkcja.
- Sprafkin, R. P., Gershaw, N. J., & Goldstein, A. P. (1980). Structured-learning therapy: Overview and applications to adolescents and adults. In A. P. Goldstein, R. P. Sprafkin, N. J. Gershaw, & P. Kline (Eds.), Skillstreaming the adolescent: New strategies and perspectives for teaching prosocial skills (s. 1–20). Research Press.
- Towarzystwo Wiedzy Powszechnej. (b.d.). Pobrano 19 czerwca 2012, z http://www.twp.edu.pl
- UNESCO. (2017). A Guide for ensuring inclusion and equity in education. https://doi.org/10.54675/MHHZ2237
- UNICEF Office of Research – Innocenti. (2020). Worlds of influence: Understanding what shapes child well-being in rich countries (Innocenti Report Card 16). https://www.unicef.org/reports/worlds-influence-what-shapes-child-well-being-rich-countries-2020
- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2017). A guide for ensuring inclusion and equity in education. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000248254
- Wałejko, M. (2017). Palcem na smartfonie, czyli o prześlizgiwaniu się po relacjach. Pedagogika Szkoły Wyższej, (22), 91–97.
- Wojnarska, A. (2019). Uwarunkowania efektywności treningów umiejętności społecznych. Edukacja-Technika-Informatyka, 10(1), 105–112.
- Wójtowicz, T. (2020). Social Credit System w Chińskiej Republice Ludowej. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 14(2), 38–54. https://doi.org/10.34862/rbm.2020.2.3
- Wyrwa, F., & Wyrwa, M. (2023). Edukacja w kryzysie? I co dalej? In B. Niemierko & K. M. Szmigiel (Red.), Zdalna i bezpośrednia diagnostyka edukacyjna. XXVII Krajowa Konferencja Diagnostyki Edukacyjnej (s. 31–39). Polskie Towarzystwo Diagnostyki Edukacyjnej.
Referencje
Afsharnejad, B., Black, M. H., Falkmer, M., Bölte, S., & Girdler, S. (2024). The methodological quality and intervention fidelity of randomised controlled trials evaluating social skills group programs in autistic adolescents: A systematic review and meta-analysis. Journal of Autism and Developmental Disorders, 54(4), 1281–1316. https://doi.org/10.1007/s10803-023-05893-z
Augustowska-Kruszyńska, K., & Pabiś, M. (2023). Wpływ smartfonów na zdrowie w opinii studentów kierunków medycznych. Wyzwania współczesnego pielęgniarstwa, 116.
Beelmann, A., & Lösel, F. (2021). A comprehensive meta-analysis of randomized evaluations of the effect of child social skills training on antisocial development. Journal of Developmental and Life-Course Criminology, 7, 41–65. https://doi.org/10.1007/s40865-020-00142-8
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Braun, V., & Clarke, V. (2012). Thematic analysis. In H. Cooper, P. M. Camic, D. L. Long, A. T. Panter, D. Rindskopf, & K. J. Sher (Eds.), APA handbook of research methods in psychology: Vol. 2. Research designs: Quantitative, qualitative, neuropsychological, and biological (s. 57–71). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/13620-000
Dłużniewska, A. (2017). Postawy twórcze a kompetencje społeczno-emocjonalne uczniów z dysleksją i bez dysleksji w okresie wczesnej adolescencji. Przegląd Badań Edukacyjnych.
Doucet, A., Netolicky, D., Timmers, K., & Tuscano, F. J. (2020). Thinking about pedagogy in an unfolding pandemic (An Independent Report on Approaches to Distance Learning during COVID-19 School Closure). Education International & UNESCO. https://issuu.com/educationinternational/docs/2020_research_covid-19_eng
Fullan, M., & Langworthy, M. (2014). A rich seam: How new pedagogies find deep learning.
Goldstein, A. P. (1992). Aggression reduction strategies. Peace Review, 4, 14–18. https://doi.org/10.1080/10402659208425658
Goldstein, A. P., Sprafkin, R. P., Gershaw, N. J., & Kline, P. M. (1980). Skillstreaming the adolescent: New strategies and perspectives for teaching prosocial skills. Research Press.
Goldstein, A. P., & Pentz, M. (1984). Psychological skill training and the aggressive adolescent. School Psychology Review, 13, 311–323. https://doi.org/10.1080/02796015.1984.12085108
Goldstein, A. P., & Glick, B. (1994). Aggression replacement training: Curriculum and evaluation. Simulation & Gaming, 25, 9–26. https://doi.org/10.1177/1046878194251003
Goleman, D. (1997). Inteligencja emocjonalna. Media Rodzina.
Glick, B., & Goldstein, A. P. (1987). Aggression replacement training. Journal of Counseling & Development, 65, 356–362. https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1987.tb00730.x
Goldstein, A. P., Sherman, M., Gershaw, N. J., & Sprafkin, R. P. (1978). Training aggressive adolescents in prosocial behavior. Journal of Youth and Adolescence, 7(1), 71–88. https://doi.org/10.1007/BF01538688
Hornowska, E., Brzezińska, A. I., Kaliszewska-Czeremska, K., Appelt, K., Rawecka, J., & Bujacz, A. (2012). Paradoksalny efekt triangulacji? Edukacja, 4(120), 72–83.
Instytut Badań Edukacyjnych. (2024). PISA 2022: Polscy piętnastolatkowie w perspektywie międzynarodowej. https://ibe.edu.pl/images/publikacje/PISA/2022/PISA2022_Polscy-pietnastolatkowie-w-perspektywie-miedzynarodowej.pdf
Jachymek, K. (2023). Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić. Agora.
Jaskulska, S., Marciniak, M., Jankowiak, B., & Klichowski, M. (2022). Edukacja zdalna w czasie pandemii COVID-19 w doświadczeniach polskich uczniów i uczennic: codzienność i wizja przyszłości szkoły. Edukacja Międzykulturowa, 1(16), 151–163. https://doi.org/10.15804/EM.2022.01.10
Kinuthia, C. N., & Karia, M. (2022). Education for learners with learning disabilities during pandemic. Journal of Research Innovation and Implications in Education, 6(1), 166–177.
Katz, R., Ogilvie, S., Shaw, J., & Woodhead, L. (2021). Gen Z, explained: The art of living in a digital age. University of Chicago Press.
Knopp, K. (2005). Rola inteligencji emocjonalnej w życiu człowieka. Studia Psychologica, 6, 221–236.
Kowaluk-Romanek, M. (2019). Cyfrowe dzieciństwo. Nowe technologie a rozwój dziecka. Journal of Education, Technology and Computer Science, 27(1), 159–165. https://doi.org/10.15584/eti.2019.1.25
Livingstone, S., Mascheroni, G., & Staksrud, E. (2015). Dzieci z Unii Europejskiej w sieci. EU Kids Online 2015: Wyniki międzynarodowego badania dzieci 9–16 lat oraz ich rodziców. EU Kids Online, London School of Economics and Political Science.
Ministerstwo Edukacji i Nauki. (29.08.2018). Edukacja włączająca priorytetem działań MEN. Pobrano 27 maja 2025, z https://www.gov.pl/web/edukacja/edukacja-wlaczajaca-priorytetem-dzialan-men
Moreno, E., Montero, A., & Armada Crespo, J. (2024). Effectiveness of social-emotional development programs applied in primary education: An umbrella systematic review. Anales de Psicología, 40, 54–68. https://doi.org/10.6018/analesps.488251
Płatos, M., & Pisula, E. (2021). Friendship understanding in males and females on the autism spectrum and their typically developing peers. Research in Autism Spectrum Disorders, 81, 101716. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2020.101716
Pyżalski, J. (2020a). Cyfrowa higiena. Jak mądrze korzystać z nowych technologii. Wydawnictwo Edukacyjne.
Pyżalski, J. (2020b). Edukacja w czasach pandemii wirusa COVID-19. Z dystansem o tym, co robimy obecnie jako nauczyciele. EduAkcja.
Sprafkin, R. P., Gershaw, N. J., & Goldstein, A. P. (1980). Structured-learning therapy: Overview and applications to adolescents and adults. In A. P. Goldstein, R. P. Sprafkin, N. J. Gershaw, & P. Kline (Eds.), Skillstreaming the adolescent: New strategies and perspectives for teaching prosocial skills (s. 1–20). Research Press.
Towarzystwo Wiedzy Powszechnej. (b.d.). Pobrano 19 czerwca 2012, z http://www.twp.edu.pl
UNESCO. (2017). A Guide for ensuring inclusion and equity in education. https://doi.org/10.54675/MHHZ2237
UNICEF Office of Research – Innocenti. (2020). Worlds of influence: Understanding what shapes child well-being in rich countries (Innocenti Report Card 16). https://www.unicef.org/reports/worlds-influence-what-shapes-child-well-being-rich-countries-2020
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2017). A guide for ensuring inclusion and equity in education. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000248254
Wałejko, M. (2017). Palcem na smartfonie, czyli o prześlizgiwaniu się po relacjach. Pedagogika Szkoły Wyższej, (22), 91–97.
Wojnarska, A. (2019). Uwarunkowania efektywności treningów umiejętności społecznych. Edukacja-Technika-Informatyka, 10(1), 105–112.
Wójtowicz, T. (2020). Social Credit System w Chińskiej Republice Ludowej. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 14(2), 38–54. https://doi.org/10.34862/rbm.2020.2.3
Wyrwa, F., & Wyrwa, M. (2023). Edukacja w kryzysie? I co dalej? In B. Niemierko & K. M. Szmigiel (Red.), Zdalna i bezpośrednia diagnostyka edukacyjna. XXVII Krajowa Konferencja Diagnostyki Edukacyjnej (s. 31–39). Polskie Towarzystwo Diagnostyki Edukacyjnej.