Pasek boczny artykułu

Pobieranie
pdf

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Trening uważności (ang. mindfulness) polega na poprawie umiejętności kierowania uwagi na to, co w danej chwili dzieje się w naszym bezpośrednim otocze-niu. Praktyka ta ma bardzo długą tradycję, a jej elementy można odnaleźć w różnych systemach filozoficznych i religijnych. Ostatnie dziesięciolecia przyniosły znaczny
wzrost zainteresowania zagadnieniami związanymi z uważnością zarówno wśród badaczy, jak i osób spoza środowiska naukowego. Istotną przyczyną tego zjawiska jest fakt, że skuteczność praktyk mindfulness w zakresie zdrowia psychicznego i fizycznego zyskała naukowe potwierdzenie. Treningi uważności są coraz szerzej oferowane pacjentom zmagającym się rozmaitymi problemami zdrowotnymi, a także uczniom zgłaszającym problemy z koncentracją, czy osobom, które chcą poprawić swoje samopoczucie. Niniejsza praca zawiera informacje na temat zasad praktyk mindfulness
oraz korzyści płynących z ich stosowania. W artykule przedstawiono także szczegółowy opis studium przypadku polegającego na wdrożeniu do praktyki wykładowej treningu uważności na podstawie ćwiczenia oddechowego, którego celem było ułatwienie studentom osiągnięcia stanu skupienia.

Słowa kluczowe

Mindfulnes edukacja narzędzia edukacyjne nauczanie uczenie się mindfulness education didactics tools learning

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Forum Oświatowe

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.

Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.

Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:

  1. Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
  2. Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
  3. Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
  4. Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.

 

Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować
Dubińska-Magiera, M., & Migocka-Patrzałek, M. (2025). Skupieni studenci –: praktyka uważności (mindfulness) podczas wykładów. Forum Oświatowe, 38(1 (73), 117–136. https://doi.org/10.34862/fo.2025.1.8
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Referencje

  1. Abarkar, Zabihullah, Mohammad Ghasemi, Ebrahim Mazhari Manesh, Maryam Mehdibeygi Sarvestani, Nina Moghbeli, Narges Rostamipoor, Zahra Seifi, i Maryam Bakhshi Ardakani. 2023. „The Effectiveness of Adolescent-Oriented Mindfulness Training on Academic Burnout and Social Anxiety Symptoms in Students: Experimental Research”. Annals of Medicine & Surgery 85 (6): 2683–88. https://doi.org/10.1097/MS9.0000000000000811.
  2. Asif, Saba, Azka Muddassar, Talala Zainab Shahzad, Mobeen Raouf, i Tehmina Pervaiz. 2020. „Frequency of depression, anxiety and stress among university students”. Pakistan Journal of Medical Sciences 36 (5). https://doi.org/10.12669/pjms.36.5.1873.
  3. Baminiwatta, Anuradha, i Indrajith Solangaarachchi. 2021. „Trends and Developments in Mindfulness Research over 55 Years: A Bibliometric Analysis of Publications Indexed in Web of Science”. Mindfulness 12 (9): 2099–2116. https://doi.org/10.1007/s12671-021-01681-x.
  4. Brintz, Carrie E., Geneva Polser, Rogelio A. Coronado, Benjamin French, Keturah R. Faurot, i Susan A. Gaylord. 2024. „Are Formal and Informal Home Mindfulness Practice Quantities Associated With Outcomes? Results From a Pilot Study of a Four-Week Mindfulness Intervention for Chronic Pain Management”. Global Advances in Integrative Medicine and Health 13 (styczeń):27536130241236775. https://doi.org/10.1177/27536130241236775.
  5. Calma-Birling, Destany, i Regan A. R. Gurung. 2017. „Does A Brief Mindfulness Intervention Impact Quiz Performance?” Psychology Learning & Teaching 16 (3): 323–35. https://doi.org/10.1177/1475725717712785.
  6. Cox, Anne E., Madeline A. Roberts, Hailey L. Cates, i Amanda K. McMahon. 2018. „Mindfulness and Affective Responses to Treadmill Walking in Individuals with Low Intrinsic Motivation to Exercise”. International Journal of Exercise Science 11 (5): 609–24.
  7. Evans, Rhiannon. 2017. „Emotional Pedagogy and the Gendering of Social and Emotional Learning”. British Journal of Sociology of Education 38 (2): 184–202. https://doi.org/10.1080/01425692.2015.1073102.
  8. Gaiswinkler, L., i H.F Unterrainer. 2016. „The Relationship between Yoga Involvement, Mindfulness and Psychological Well-Being”. Complementary Therapies in Medicine 26 (czerwiec):123–27. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2016.03.011.
  9. Gareau, Alexandre, Mélodie Chamandy, Kristina Kljajic, i Patrick Gaudreau. 2019. „The Detrimental Effect of Academic Procrastination on Subsequent Grades: The Mediating Role of Coping over and above Past Achievement and Working Memory Capacity”. Anxiety, Stress, & Coping 32 (2): 141–54. https://doi.org/10.1080/10615806.2018.1543763.
  10. Garrison, Kathleen A., Thomas A. Zeffiro, Dustin Scheinost, R. Todd Constable, i Judson A. Brewer. 2015. „Meditation Leads to Reduced Default Mode Network Activity beyond an Active Task”. Cognitive, Affective, & Behavioral Neuroscience 15 (3): 712–20. https://doi.org/10.3758/s13415-015-0358-3.
  11. Goyal, Madhav, Sonal Singh, Erica M. S. Sibinga, Neda F. Gould, Anastasia Rowland-Seymour, Ritu Sharma, Zackary Berger, i in. 2014. „Meditation Programs for Psychological Stress and Well-Being: A Systematic Review and Meta-Analysis”. JAMA Internal Medicine 174 (3): 357. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2013.13018.
  12. Grossman, Paul, Ludger Niemann, Stefan Schmidt, i Harald Walach. 2004. „Mindfulness-Based Stress Reduction and Health Benefits”. Journal of Psychosomatic Research 57 (1): 35–43. https://doi.org/10.1016/S0022-3999(03)00573-7.
  13. Hemming, Peter J., i Elena Hailwood. 2024. „Mindfulness in Schools: Issues of Equality and Diversity”. British Journal of Sociology of Education 45 (5): 675–90. https://doi.org/10.1080/01425692.2024.2351887.
  14. Henning, Marcus A., Mataroria Lyndon, Lillian Ng, Frederick Sundram, Yan Chen, i Craig S. Webster. 2024. „Mindfulness and Religiosity: Four Propositions to Advance a More Integrative Pedagogical Approach”. Mindfulness, marzec. https://doi.org/10.1007/s12671-024-02325-6.
  15. Hofmann, Stefan G., i Angelina F. Gómez. 2017. „Mindfulness-Based Interventions for Anxiety and Depression”. Psychiatric Clinics of North America 40 (4): 739–49. https://doi.org/10.1016/j.psc.2017.08.008.
  16. Holden, Shohini, i Kathleen A. O’Connell. 2023. „Using Meditation to Reduce Stress, Anxiety, and Depression in Nursing Students”. Journal of Nursing Education 62 (8): 443–49. https://doi.org/10.3928/01484834-20230612-02.
  17. Hyland, Terry. 2016. „The Limits of Mindfulness: Emerging Issues for Education”. British Journal of Educational Studies 64 (1): 97–117. https://doi.org/10.1080/00071005.2015.1051946.
  18. Irarrázaval, Matías. 2019. „Recommendations for Mindfulness Interventions in the Educational Context”. W Enhancing Resilience in Youth, zredagowane przez Christoph Steinebach i Álvaro I. Langer, 117–37. Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-25513-8_8.
  19. Jennings, Patricia A. 2016. „Mindfulness-Based Programs and the American Public School System: Recommendations for Best Practices to Ensure Secularity”. Mindfulness 7 (1): 176–78. https://doi.org/10.1007/s12671-015-0477-5.
  20. Kakoschke, Naomi, Craig Hassed, Richard Chambers, i Kevin Lee. 2021. „The Importance of Formal versus Informal Mindfulness Practice for Enhancing Psychological Wellbeing and Study Engagement in a Medical Student Cohort with a 5-Week Mindfulness-Based Lifestyle Program”. Zredagowane przez Khatijah Lim Abdullah. PLOS ONE 16 (10): e0258999. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0258999.
  21. Karing, Constance, i Andreas Beelmann. 2021. „Evaluating the Implementation and Effectiveness of a Low-Dose Mindfulness-Based Intervention in a Student Sample: A Randomized Controlled Trial”. Mindfulness 12 (6): 1438–50. https://doi.org/10.1007/s12671-021-01613-9.
  22. Killingsworth, Matthew A., i Daniel T. Gilbert. 2010. „A Wandering Mind Is an Unhappy Mind”. Science 330 (6006): 932–932. https://doi.org/10.1126/science.1192439.
  23. Kinsella, Elizabeth Anne, Kirsten Smith, Saara Bhanji, Rachelle Shepley, Andreja Modor, i Andrew Bertrim. 2020. „Mindfulness in Allied Health and Social Care Professional Education: A Scoping Review”. Disability and Rehabilitation 42 (2): 283–95. https://doi.org/10.1080/09638288.2018.1496150.
  24. Lee, Jihyun, Kwan Hoon Kim, Craig S. Webster, i Marcus A. Henning. 2021. „The Evolution of Mindfulness from 1916 to 2019”. Mindfulness 12 (8): 1849–59. https://doi.org/10.1007/s12671-021-01603-x.
  25. MacDonald, Helen Z. 2021. „Associations of Five Facets of Mindfulness With Self-Regulation in College Students”. Psychological Reports 124 (3): 1202–19. https://doi.org/10.1177/0033294120937438.
  26. Magaldi, Danielle, i Jennie Park-Taylor. 2016. „Our Students’ Minds Matter: Integrating Mindfulness Practices into Special Education Classrooms”. The Journal of Special Education Apprenticeship 5 (2). https://doi.org/10.58729/2167-3454.1055.
  27. McKenzie, Stephen, i Craig Hassed. 2024. Uważność. Trening mindfulness na co dzień. RM.
  28. Meiklejohn, John, Catherine Phillips, M. Lee Freedman, Mary Lee Griffin, Gina Biegel, Andy Roach, Jenny Frank, i in. 2012. „Integrating Mindfulness Training into K-12 Education: Fostering the Resilience of Teachers and Students”. Mindfulness 3 (4): 291–307. https://doi.org/10.1007/s12671-012-0094-5.
  29. Nelson, Joseph B. 2017. „Mindful Eating: The Art of Presence While You Eat”. Diabetes Spectrum 30 (3): 171–74. https://doi.org/10.2337/ds17-0015.
  30. Oman, Doug. 2023. „Mindfulness for Global Public Health: Critical Analysis and Agenda”. Mindfulness, marzec. https://doi.org/10.1007/s12671-023-02089-5.
  31. Ooi, Pei Boon, Kuan Siew Khor, Choe Chai Tan, i Derek Lai Teik Ong. 2022. „Depression, anxiety, stress, and satisfaction with life: Moderating role of interpersonal needs among university students”. Frontiers in Public Health 10 (wrzesień):958884. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.958884.
  32. O’Reilly, G. A., L. Cook, D. Spruijt‐Metz, i D. S. Black. 2014. „Mindfulness‐based Interventions for Obesity‐related Eating Behaviours: A Literature Review”. Obesity Reviews 15 (6): 453–61. https://doi.org/10.1111/obr.12156.
  33. Rad, Hassan Soleimani, Soheila Samadi, Fuschia M. Sirois, i Hanieh Goodarzi. 2023. „Mindfulness Intervention for Academic Procrastination: A Randomized Control Trial”. Learning and Individual Differences 101 (styczeń):102244. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2022.102244.
  34. Reilly, Peter. 2020. „Developing our students’ level of mindfulness during these unprecedented times”. Journal of University Teaching & Learning Practice 17 (5).
  35. Schuman-Olivier, Zev, Marcelo Trombka, David A. Lovas, Judson A. Brewer, David R. Vago, Richa Gawande, Julie P. Dunne, Sara W. Lazar, Eric B. Loucks, i Carl Fulwiler. 2020. „Mindfulness and Behavior Change”. Harvard Review of Psychiatry 28 (6): 371–94. https://doi.org/10.1097/HRP.0000000000000277.
  36. Schwind, Jasna K., Elizabeth McCay, Heather Beanlands, Lori Schindel Martin, Jennifer Martin, i Marni Binder. 2017. „Mindfulness Practice as a Teaching-Learning Strategy in Higher Education: A Qualitative Exploratory Pilot Study”. Nurse Education Today 50 (marzec):92–96. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2016.12.017.
  37. Serrano, Danya M., Patrick S. Williams, Laela Ezzeddine, i Bryan Sapon. 2022. „Association between Problematic Social Media Use and Academic Procrastination: The Mediating Role of Mindfulness”. Learning: Research and Practice 8 (2): 84–95. https://doi.org/10.1080/23735082.2022.2100920.
  38. Singh, Swaran P. 2023. „Sakshi and Dhyana : The Origin of Mindfulness-Based Therapies”. BJPsych Bulletin 47 (2): 94–97. https://doi.org/10.1192/bjb.2022.39.
  39. Tobin, Kenneth. 2018. „Mindfulness in Education”. Learning: Research and Practice 4 (1): 1–9. https://doi.org/10.1080/23735082.2018.1433623.