Treść głównego artykułu
Abstrakt
Artykuł analizuje aktualne wyzwania oraz kluczowe elementy wsparcia zawodowego osób w spektrum autyzmu. W szczególności omawia problematykę ich
aktywizacji zawodowej, pomimo posiadanych kwalifikacji i umiejętności. W tekście podkreślono znaczenie indywidualnego podejścia do planowania kariery oraz
dostosowywania środowiska pracy do specyficznych potrzeb tych osób, takich jak preferencje sensoryczne czy strukturalne. Kluczową rolę w procesie integracji zawodowej pełnią doradcy zawodowi, pedagodzy oraz specjalistyczne programy edukacyjne. Przedstawiono również przykłady działań takich jak mentoring, doradztwo zawodowe i edukacja pracodawców, które mają na celu zwiększenie świadomości na temat funkcjonowania osób w spektrum autyzmu w środowisku pracy. Autorzy zwracają uwagę na potrzebę dalszego rozwoju inkluzyjnych praktyk zawodowych, aby w pełni wykorzystać potencjał osób w spektrum autyzmu i wspierać ich aktywny udział na rynku pracy.
Słowa kluczowe
Szczegóły artykułu
Prawa autorskie (c) 2025 Forum Oświatowe

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Licencja
Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode
Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.
Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.
Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.
Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:
- Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
- Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
- Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
- Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
- Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.
Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:
- Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
- Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
- Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
- Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.
Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Referencje
- Bagatell, N. (2007). Orchestrating voices: autism, identity and the power of discourse. Disability & Society , 22(4), 413–426. https://doi.org/10.1080/09687590701337967
- Bie, B., & Tang, L. (2015). Representation of Autism in Leading Newspapers in China: A Content Analysis. Health Communication, 30(9), 884–893. https://doi.org/10.1080/10410236.2014.889063
- Billawala, A., & Wolbring, G. (2014). Analyzing the discourse surrounding Autism in the New York Times using an ableism lens. Disability Studies Quarterly, 34(1). https://doi.org/10.18061/DSQ.V34I1.3348
- Elster, N., & Parsi, K. (2020). Like Autism, Representation Falls on a Spectrum. The American Journal of Bioethics : AJOB, 20(4), 4–5. https://doi.org/10.1080/15265161.2020.1735871
- Huws, J. C., & Jones, R. S. P. (2010). “They just seem to live their lives in their own little world”: Lay perceptions of autism. Disability and Society, 25(3), 331–344. https://doi.org/10.1080/09687591003701231
- Janiak, W., & Janiak, J. (2022). Książka o człowieku w spektrum autyzmu. Wydawnictwo Natuli
- Jones, S. C., & Harwood, V. (2009). Representations of autism in Australian print media. Disability & Society, 24(1), 5–18. https://doi.org/10.1080/09687590802535345
- Jongsma, K. R., & Schicktanz, S. (2020). Patient Representation: Mind the Gap Between Individual and Collective Claims. The American Journal of Bioethics : AJOB, 20(4), 28–30. https://doi.org/10.1080/15265161.2020.1730519
- Mesibow G., & Thomas J. B., & Chapman S. M., & Schopler E., (2009). TTAP. Profil umiejętności zawodowych i społecznych TEACCH, Fundacja SYNAPSIS, Warszawa
- O’Reilly, M., Lester, J. N., & Muskett, T. (2016). Discourse/Conversation Analysis and Autism Spectrum Disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 46(2), 355–359. https://doi.org/10.1007/s10803-015-2665-5
- Pachowicz, M. (2023). Model wsparcia osoby neuroróżnorodnej na różnych etapach edukacji. Forum Oświatowe, 36(2), 97–108. https://doi.org/10.34862/fo.2023.2.5
- Prokopiak, A. (2020). Autonomia osób ze spectrum autyzmu. Wyd. UMCS, Lublin.
- Rourke, B., & McGloin, R. (2019). A Different Take on the Big Bang Theory: Examining the Influence of Asperger Traits on the Perception and Attributional Confidence of a Fictional TV Character Portraying Characteristics of Asperger Syndrome. Atlantic Journal of Communication, 27(2), 127–138. https://doi.org/10.1080/15456870.2019.1574797
- Urbaniak, A. (2013). Aktywizacja społeczna i zawodowa w terapii osób z zespołem Aspergera i wysoko funkcjonujących osób z autyzmem, w procesie rehabilitacji kompleksowej, Przegląd Terapeutyczny nr 9-10/2013.
- Wodziński, M. (2020). Obraz spektrum autyzmu w dyskursie polskich memów internetowych. In P. Siuda (Ed.), Internet, zdrowie i choroba – powiązania społeczne, kulturowe i edukacyjne (pp. 110–133). Uniwersytet Kazimierza Wielkiego
- Wolbring, G., & Mosig, K. (2017). Autism in the News: Content Analysis of Autism Coverage in Canadian Newspapers. In D. L. Baker (Ed.), Disability and U.S. Politics Participation, Policy, and Controversy (pp. 63–94). Praeger.
- Wolski, A. (2009). Wsparcie dla młodzieży ze spektrum zaburzeń autystycznych w przygotowaniu się do aktywności zawodowej na poziomie szkoły ponadpodstawowej, Autyzm nr 7-8/2009, 38-52.
Referencje
Bagatell, N. (2007). Orchestrating voices: autism, identity and the power of discourse. Disability & Society , 22(4), 413–426. https://doi.org/10.1080/09687590701337967
Bie, B., & Tang, L. (2015). Representation of Autism in Leading Newspapers in China: A Content Analysis. Health Communication, 30(9), 884–893. https://doi.org/10.1080/10410236.2014.889063
Billawala, A., & Wolbring, G. (2014). Analyzing the discourse surrounding Autism in the New York Times using an ableism lens. Disability Studies Quarterly, 34(1). https://doi.org/10.18061/DSQ.V34I1.3348
Elster, N., & Parsi, K. (2020). Like Autism, Representation Falls on a Spectrum. The American Journal of Bioethics : AJOB, 20(4), 4–5. https://doi.org/10.1080/15265161.2020.1735871
Huws, J. C., & Jones, R. S. P. (2010). “They just seem to live their lives in their own little world”: Lay perceptions of autism. Disability and Society, 25(3), 331–344. https://doi.org/10.1080/09687591003701231
Janiak, W., & Janiak, J. (2022). Książka o człowieku w spektrum autyzmu. Wydawnictwo Natuli
Jones, S. C., & Harwood, V. (2009). Representations of autism in Australian print media. Disability & Society, 24(1), 5–18. https://doi.org/10.1080/09687590802535345
Jongsma, K. R., & Schicktanz, S. (2020). Patient Representation: Mind the Gap Between Individual and Collective Claims. The American Journal of Bioethics : AJOB, 20(4), 28–30. https://doi.org/10.1080/15265161.2020.1730519
Mesibow G., & Thomas J. B., & Chapman S. M., & Schopler E., (2009). TTAP. Profil umiejętności zawodowych i społecznych TEACCH, Fundacja SYNAPSIS, Warszawa
O’Reilly, M., Lester, J. N., & Muskett, T. (2016). Discourse/Conversation Analysis and Autism Spectrum Disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 46(2), 355–359. https://doi.org/10.1007/s10803-015-2665-5
Pachowicz, M. (2023). Model wsparcia osoby neuroróżnorodnej na różnych etapach edukacji. Forum Oświatowe, 36(2), 97–108. https://doi.org/10.34862/fo.2023.2.5
Prokopiak, A. (2020). Autonomia osób ze spectrum autyzmu. Wyd. UMCS, Lublin.
Rourke, B., & McGloin, R. (2019). A Different Take on the Big Bang Theory: Examining the Influence of Asperger Traits on the Perception and Attributional Confidence of a Fictional TV Character Portraying Characteristics of Asperger Syndrome. Atlantic Journal of Communication, 27(2), 127–138. https://doi.org/10.1080/15456870.2019.1574797
Urbaniak, A. (2013). Aktywizacja społeczna i zawodowa w terapii osób z zespołem Aspergera i wysoko funkcjonujących osób z autyzmem, w procesie rehabilitacji kompleksowej, Przegląd Terapeutyczny nr 9-10/2013.
Wodziński, M. (2020). Obraz spektrum autyzmu w dyskursie polskich memów internetowych. In P. Siuda (Ed.), Internet, zdrowie i choroba – powiązania społeczne, kulturowe i edukacyjne (pp. 110–133). Uniwersytet Kazimierza Wielkiego
Wolbring, G., & Mosig, K. (2017). Autism in the News: Content Analysis of Autism Coverage in Canadian Newspapers. In D. L. Baker (Ed.), Disability and U.S. Politics Participation, Policy, and Controversy (pp. 63–94). Praeger.
Wolski, A. (2009). Wsparcie dla młodzieży ze spektrum zaburzeń autystycznych w przygotowaniu się do aktywności zawodowej na poziomie szkoły ponadpodstawowej, Autyzm nr 7-8/2009, 38-52.