Treść głównego artykułu
Abstrakt
Celem artykułu było przedstawienie długofalowych działań podejmowanych przez nauczyciela wspomagającego w ramach pracy z uczniem z zespołem
Aspergera w szkole ogólnodostępnej. Analizie poddano 7-letni czas nauki ucznia w szkole, od klasy pierwszej do klasy siódmej, z uwzględnieniem podziału na okres przed wprowadzeniem nauczyciela wspomagającego i po wprowadzeniu nauczyciela wspomagającego. Po włączeniu do pracy z uczniem nauczyciela wspomagającego zaobserwowano istotne efekty pozytywne w trzech sferach funkcjonowania ucznia, tj. w serze edukacyjnej, serze wychowawczej oraz sferze integracyjnej.
Słowa kluczowe
Szczegóły artykułu
Prawa autorskie (c) 2025 Forum Oświatowe

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Licencja
Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode
Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.
Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.
Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.
Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:
- Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
- Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
- Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
- Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
- Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.
Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:
- Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
- Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
- Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
- Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.
Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Referencje
- Chodkowska, M. (2004). Problemy pedagogicznego wsparcia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w zakresie społecznego funkcjonowania w klasie szkolnej. In Z. Palak, Z. Bartkowicz (Ed.), Wsparcie społeczne w rehabilitacji i re-
- socjalizacji (pp. 63–72). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
- Chrzanowska I. (2019). Nauczyciele o szansach i barierach edukacji włączającej. Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Ćwirynkało, K. (2003). Pozycja socjometryczna uczniów niepełnosprawnych a postawa nauczycieli wobec integracji. In Z. Kazanowski, D. Osik-Chudowolska (Ed.), Integracja osób niepełnosprawnych w edukacji i interakcjach społecznych (pp.
- –276). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
- [DSM-5-TR]. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR) = Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5. American Psychiatric Association. Edra Urban & Partner.
- Lovaas, O.I. (1987). Behavioral treatment and normal educational and intellectual functioning in young autistic children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(1), 3–9. https://doi.org/10.1037//0022-006x.55.1.3
- Gołębniak B. D., Pachowicz M. (Ed.). (2018). Ku inkluzji społeczno-kulturowej w szkole. Od pedagogiki klasy do pedagogiki włączającej. Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej. Collegium Da Vinci. https://open.icm.edu.pl/items/1664575a-
- -a91b-4d0a-ad42-2dc29db5c451
- McPartland, J. C., Reichow, B., Volkmar, F. R. (2012). Sensitivity and specificity of proposed DSM-5 diagnostic criteria for autism spectrum disorder. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 51(4), 368–383. https://doi.
- org/10.1016/j.jaac.2012.01.007
- Osik-Chudowolska, D. (2008). Ustosunkowania emocjonalne uczniów pełnosprawnych do niepełnosprawnych rówieśników w szkole z oddziałami integracyjnymi. In U. Bartnikowska, Cz. Kosakowski, A. Krause (Ed.), Współczesne problemy pedagogiki specjalnej (pp. 139–145). Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
- Parys, K. (2009). Problemy integracji szkolnej w badaniach empirycznych – przegląd materiałów pokonferencyjnych. In Z. Janiszewska-Nieścioruk (Ed.), Problemy edukacji integracyjnej dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną (pp.
- –278). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
- Pilch, T., Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Wydawnictwo Żak.
- Pisula E., Danielewicz, D. (Ed.). (2005). Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
- [Rozporządzenie]. (2017). Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Dziennik Ustaw poz. 1578. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001578
- [Rozporządzenie]. (2011). Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.
- Dziennik Ustaw nr 228, poz. 1487. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20102281487
- Zamkowska, A. (2009). Wsparcie edukacyjne uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w różnych formach kształcenia na I etapie edukacji. Wydawnictwo Polityki Radomskiej.
Referencje
Chodkowska, M. (2004). Problemy pedagogicznego wsparcia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w zakresie społecznego funkcjonowania w klasie szkolnej. In Z. Palak, Z. Bartkowicz (Ed.), Wsparcie społeczne w rehabilitacji i re-
socjalizacji (pp. 63–72). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
Chrzanowska I. (2019). Nauczyciele o szansach i barierach edukacji włączającej. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ćwirynkało, K. (2003). Pozycja socjometryczna uczniów niepełnosprawnych a postawa nauczycieli wobec integracji. In Z. Kazanowski, D. Osik-Chudowolska (Ed.), Integracja osób niepełnosprawnych w edukacji i interakcjach społecznych (pp.
–276). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
[DSM-5-TR]. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR) = Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5. American Psychiatric Association. Edra Urban & Partner.
Lovaas, O.I. (1987). Behavioral treatment and normal educational and intellectual functioning in young autistic children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(1), 3–9. https://doi.org/10.1037//0022-006x.55.1.3
Gołębniak B. D., Pachowicz M. (Ed.). (2018). Ku inkluzji społeczno-kulturowej w szkole. Od pedagogiki klasy do pedagogiki włączającej. Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej. Collegium Da Vinci. https://open.icm.edu.pl/items/1664575a-
-a91b-4d0a-ad42-2dc29db5c451
McPartland, J. C., Reichow, B., Volkmar, F. R. (2012). Sensitivity and specificity of proposed DSM-5 diagnostic criteria for autism spectrum disorder. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 51(4), 368–383. https://doi.
org/10.1016/j.jaac.2012.01.007
Osik-Chudowolska, D. (2008). Ustosunkowania emocjonalne uczniów pełnosprawnych do niepełnosprawnych rówieśników w szkole z oddziałami integracyjnymi. In U. Bartnikowska, Cz. Kosakowski, A. Krause (Ed.), Współczesne problemy pedagogiki specjalnej (pp. 139–145). Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Parys, K. (2009). Problemy integracji szkolnej w badaniach empirycznych – przegląd materiałów pokonferencyjnych. In Z. Janiszewska-Nieścioruk (Ed.), Problemy edukacji integracyjnej dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną (pp.
–278). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Pilch, T., Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Wydawnictwo Żak.
Pisula E., Danielewicz, D. (Ed.). (2005). Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
[Rozporządzenie]. (2017). Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Dziennik Ustaw poz. 1578. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001578
[Rozporządzenie]. (2011). Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.
Dziennik Ustaw nr 228, poz. 1487. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20102281487
Zamkowska, A. (2009). Wsparcie edukacyjne uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w różnych formach kształcenia na I etapie edukacji. Wydawnictwo Polityki Radomskiej.