Pasek boczny artykułu

Pobieranie
pdf

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie dobrostanu nauczycieli z perspektywy realizacji ich potrzeb społecznych oraz kultury organizacyjnej szkoły, a także przedstawienie propozycji autorskiego kwestionariusza TSN, opartego na systemowej koncepcji potrzeb Tomasza Kocowskiego. Opracowanie prezentuje pierwszy etap konstruowania i wstępnej weryfikacji narzędzia, obejmujący jego teoretyczne osadzenie, operacjonalizację wymiarów oraz ocenę rzetelności. W badaniach uwzględniono cztery potrzeby społeczne: społecznej gratyfikacji, społecznej akceptacji, współuczestnictwa oraz ochrony i autonomii, których zaspokojenie zależy od jakości kontaktów interpersonalnych i wzajemnych oddziaływań różnych podmiotów. Wyniki wskazują na niższy poziom realizacji potrzeby społecznej gratyfikacji przy najwyższym poziomie zaspokojenia potrzeb ochrony i autonomii, następnie współuczestnictwa i społecznej akceptacji. W artykule podkreślono znaczenie relacji interpersonalnych i uwarunkowań organizacyjnych w kształtowaniu dobrostanu nauczycieli oraz potrzebę rozwijania kultury organizacyjnej opartej na współpracy i przywództwie relacyjnym.


 

Słowa kluczowe

teachers’ wellbeing, social needs, system concept of human needs, organizational culture dobrostan nauczyciela, potrzeby społeczne, systemowa koncepcja potrzeb człowieka, kultura organizacyjna

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Forum Oświatowe

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.

Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.

Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:

  1. Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
  2. Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
  3. Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
  4. Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.

 

Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować
Karwasz, M. (2026). Potrzeby społeczne nauczycieli i ich dobrostan w kulturze organizacyjnej szkoły. Studium teoretyczno-empiryczne. Forum Oświatowe, 39(1(75), 245–265. https://doi.org/10.34862/fo.2026.1.14
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Referencje

  1. Przyborowska, B. (2007). Kultura organizacyjna oświaty w zmiennym otoczeniu. Wydawnictwo
  2. Uczelniane Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii TWP.
  3. Räsänen, K., Pietarinen, J., Pyhältö, K., Soini, T., Väisänen, P. (2020). Why leave the
  4. teaching profession? A longitudinal approach to the prevalence and persistence
  5. of teacher turnover intentions. Social Psychology of Education, 23, 837–
  6. https://doi.org/10.1007/s11218-020-09567-x
  7. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs
  8. in motivation, development, and wellness. Guilford Press.
  9. Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (Wyd. 4). Jossey-Bass.
  10. Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2017). Motivated for teaching? Associations with
  11. school goal structure, teacher self-efficacy, job satisfaction and emotional exhaustion.
  12. Teaching and Teacher Education, 67, 152–160. https://doi.org/10.1016/j.
  13. tate.2017.06.006
  14. Socha, R. (2023). Dobrostan nauczycieli jako element kultury organizacyjnej w zarządzaniu
  15. nowoczesną placówką oświatową. W: M. Czopek (red.), Zarządzanie-
  16. -Edukacja-Nowoczesność (s. 49–66). Wydawnictwo Naukowe FNCE.
  17. Śliwerski, B. (2015). Edukacja (w) polityce. Polityka (w) edukacji. Oficyna Wydawnicza
  18. „Impuls”.
  19. Tłuściak-Deliowska, A., & Dernowska, U. (2016). Kultura współpracy w szkole w percepcji
  20. nauczycieli szkół gimnazjalnych. Studia Edukacyjne, 40, 127–148. https://
  21. doi.org/10.14746/se.2016.40.8
  22. Wiśniewska, M. (2015). Kultury organizacyjne w szkole. Teoria – badania – rekomendacje.
  23. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.