Pasek boczny artykułu

Pobieranie
pdf

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Tekst prezentuje założenia oraz pierwsze wyniki dwuletniego projektu „Latająca Szkoła Praktyk”, realizowanego w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Projekt ma charakter badawczo-aplikacyjny. Jego celem jest podwyższenie jakości praktyk nauczycielskich poprzez budowanie partnerstwa między uczelnią a placówkami oświatowymi. Zakłada realizację praktyk pedagogicznych, przez studentów – przyszłych nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej – w celowo wybranych szkołach podstawowych w trybie ciągłym i pod opieką nauczycieli akademickich. Przyjętą metodą były partycypacyjne badania w działaniu (Kemmis i McTaggart, 2005). W artykule prezentujemy podjęte przez nas etapy postępowania badawczego. W centrum analizy znajduje się proces kształtowania profesjonalnej wiedzy pedagogicznej poprzez praktykę, interakcje z uczniami i nauczycielami oraz wspólne negocjowanie znaczeń w zespole praktyków prowadzące do tworzenia tzw. społeczności uczącej się (Smith et al., 2009).


 

Słowa kluczowe

Teaching practice, action research, learning community, trialogical approach to learning, school–university partnership. Praktyki nauczycielskie, badania w działaniu, wspólnota ucząca się, trialogiczne podejście do uczenia, partnerstwo szkoła–uczelnia

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Forum Oświatowe

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.

Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.

Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:

  1. Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
  2. Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
  3. Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
  4. Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.

 

Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować
Koterwas, A., Nowosielska, E., & Zambrowska, M. (2026). „Latająca Szkoła Praktyk” od tradycyjnego modelu praktyk nauczycielskich ku wspólnocie uczącej się. Forum Oświatowe, 39(1(75), 169–181. https://doi.org/10.34862/fo.2026.1.10
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Referencje

  1. Bałachowicz, J., & Zbróg, Z. (2021). Kierunki przemian teoretycznych i badawczych
  2. w polskiej pedagogice wczesnoszkolnej – od mono- do polidyskursywności.
  3. Studia z Teorii Wychowania, 12(1(34), 127–147. https://doi.
  4. org/10.5604/01.3001.0014.8462
  5. Bernay, R., Stringer, P., Milne, J., & Jhagroo, J. (2020). Three models of effective
  6. school–university partnerships. New Zealand Journal of Educational Studies,
  7. (1), 133–148. https://doi.org/10.1007/s40841-020-00171-3
  8. Burns, R. W., Yendol-Hoppey, D., & Jacobs, J. (2015). High-quality teaching requires
  9. collaboration: How partnerships can create a true continuum of professional
  10. learning for educators. The Educational Forum, 79(1), 53–67. https://doi.org/10.
  11. /00131725.2014.971990
  12. Broadley, T., Martin, R., & Curtis, E. (2019). Rethinking professional experience
  13. through a learning community model: Toward a culture change. Frontiers in
  14. Education, 4. https://doi.org/10.3389/feduc.2019.00022
  15. Bogacz-Wojtanowska, E., Jedynak, P., Wrona, S., & Pluszyńska, A. (2019) Action research
  16. w kształtowaniu współpracy uczelni z interesariuszami. Korzyści, szanse,
  17. wyzwania. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  18. Cierzniewska, R. (1997). Seminaria nauczycielskie w II Rzeczypospolitej. Zeszyty
  19. Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy. Studia Pedagogiczne, 30,
  20. –251.
  21. Czerepaniak-Walczak, M. (2012). Ile „techne”, ile „praxis”? W poszukiwaniu koncepcji
  22. praktyki jako elementu kształcenia nauczycielskiego profesjonalizmu.
  23. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 15(3(59), 7–22. https://insted-tce.pl/ojs/index.
  24. php/tce/article/view/210/195
  25. Day, Ch. (2008). Od teorii do praktyki. Rozwój zawodowy nauczyciela. Gdańskie Wydawnictwo
  26. Pedagogiczne.
  27. Dylak, S. (1996). Kształcenie nauczycieli do refleksyjnej praktyki. Zarys genezy,
  28. istoty i rozwoju koncepcji. Rocznik Pedagogiczny, 19, 35–60.
  29. Filipiak, E. (2019). Sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli – pozory zmiany
  30. czy przestrzeń możliwości rozwoju kultury szkoły i jej uczestników. Kwartalnik
  31. Pedagogiczny, 64(1(251), 33–46.
  32. Gołębniak, B. D. (2020). Konstruktywistyczna edukacja do konstruktywistycznego
  33. nauczania. Redefinicja relacji teorii i praktyki w akademickim kształceniu
  34. nauczycieli. Problemy Wczesnej Edukacji, 51(4), 32–46. https://doi.org/10.26881/
  35. pwe.2020.51.03
  36. Gołębniak, B. D., & Krzychała, S. (2015). Akademickie kształcenie nauczycieli w Polsce
  37. – raport z badań. Rocznik Pedagogiczny, 38, 97–112. https://journals.pan.pl/
  38. Content/108167/PDF/Rocznik%20_Ped_2015_s_097_112.pdf
  39. Gołębniak, B. D., & Zamorska, B. (2014). Nowy profesjonalizm nauczycieli. Podejścia
  40. – praktyka – przestrzeń rozwoju. Dolnośląska Szkoła Wyższa.
  41. Kemmis, S., & McTaggart, R. (2005). Participatory Action Research: Communicative
  42. Action and the Public Sphere. W: N. K. Denzin, Y. S. Lincoln (red.), The Sage
  43. handbook of qualitative research (Wyd. 3., s. 559–603). Sage Publications Ltd.
  44. Koterwas, A., Krasuska-Betiuk, M., Nowosielska, E., Zambrowska, M., Kupiec, M., &
  45. Lewandowska, E. (2025). Latająca Szkoła Praktyk – zapowiedź projektu badawczo-
  46. wdrożeniowego. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, (5), 73–76. https://
  47. doi.org/10.5604/01.3001.0054.5660
  48. Lave, J., & Wenger, E. (1991). Situated Learning Legitimate Peripheral Participation.
  49. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511815355
  50. Morawska, M., Latoch-Zielińska, M. & Krajka, J. (2012). Kształcenie nauczycieli jako
  51. wyzwanie dla uniwersytetu. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 15(3(59), 23–
  52. https://insted-tce.pl/ojs/index.php/tce/article/view/211
  53. Nowak-Łojewska, A. (red.). (2021). Action research w praktyce. Nauczycielskie refleksje
  54. „w” działaniu i „nad” działaniami autorskimi. Wydawnictwo Uniwersytetu
  55. Gdańskiego
  56. Nowicka, M. (2012). Konstruktywizm jako wyzwanie w praktycznym przygotowaniu
  57. studentów do zawodu nauczycielskiego. W: M. Krzemiński, B. Moraczewska
  58. (red.), Praktyki pedagogiczne ważnym ogniwem w procesie kształcenia
  59. nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i przedszkolnej. Teoretyczne aspekty kształcenia
  60. nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i przedszkolnej (s. 81–102). Państwowa
  61. Wyższa Szkoła Zawodowa we Włocławku
  62. Radzikowska, D. (2014). Rozwijanie refleksji pedagogicznej studentów podczas
  63. praktyki pedagogicznej w przedszkolu i w szkole w świetle doświadczeń z realizacji
  64. projektu „Poznać – Zrozumieć – Doświadczyć. Praktyczne przygotowanie
  65. do wykonywania zawodu nauczyciela wczesnej edukacji”. W: J. Piekarski,
  66. E. Cyrańska, B. Adamczyk (red.), Doskonalenia praktyk pedagogicznych – dyskusja
  67. (s. 165–176). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  68. Sajdak-Burska, A. (2019). Przygotowanie nauczyciela do profesjonalnego i osobistego
  69. rozwoju w toku akademickiego kształcenia. Bariery i szanse. Przegląd
  70. Pedagogiczny, 2, 49–65. https://doi.org/10.34767/PP.2019.02.04
  71. Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic
  72. Books.
  73. Senge, P. M. (1998). Piąta dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się. Dom
  74. Wydawniczy ABC.
  75. Smith, B., MacGregor, J., Matthews, R., & Gabelnick, F. (2009). Learning Communities:
  76. Reforming Undergraduate Education. Jossey-Bass.
  77. Sobieszczyk, M., & Wojciechowska, K. (2015). Praktyki pedagogiczne drogą do mistrzostwa
  78. w zawodzie nauczyciela. Przegląd Pedagogiczny, 1, 51–60. https://doi.
  79. org/10.34767/PP.2015.01.05
  80. Suphasri, P., & Chinokul, S. (2021). Reflective Practice in Teacher Education: Issues,
  81. Challenges, and Considerations. PASAA, 62(1), 236–264. https://doi.
  82. org/10.58837/CHULA.PASAA.62.1.9
  83. Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning and identity. Cambridge
  84. University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511803932
  85. Wenger-Trayner, E., & Wenger-Trayner, B. (2015). An introduction to communities
  86. of practice: a brief overview of the concept and its uses. https://www.wenger-
  87. -trayner.com/introduction-to-communities-of-practice
  88. Wójcik, M. (2014). W poszukiwaniu modelu praktyk nauczycielskich – z doświadczeń
  89. i refleksji nauczyciela akademickiego (pedagoga praktyk). Problemy
  90. Wczesnej Edukacji, 25(2), 21–44. https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/
  91. pwe/article/view/881
  92. Zbróg, Z. (2019). Wiedza pedagogiczna przyszłych nauczycieli w perspektywie teorii
  93. reprezentacji społecznych. Ujęcie dynamiczne. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki
  94. Specjalnej.
  95. Żytko, M., Nowakowska, L., Sobierańska, D., & Szyller, A. (2018). Znaczenie praktyk
  96. pedagogicznych w procesie kształcenia. Wolters Kluwer.