Pasek boczny artykułu

Pobieranie
pdf

Treść głównego artykułu

Abstrakt

W rozważaniach przyjęto perspektywę ontologii relacyjnej, która pozwala uznać ludzi i rzeczy za działające byty. Jakościową analizą danych kieruje zasada podążania za aktorami (Latour, 2010). Z badań wynika, że dziennik elektroniczny, jako zsocjalizowana hybryda, zmienia codzienność społecznego świata szkoły. Badani nauczyciele stają się jego lokalnymi sprzymierzeńcami, uznając go za aksjologicznie niewinne narzędzie. Jednak dzięki ukrytej translacji, zakotwiczonej w prawie o oświatowym i narracji komercyjnych ekspertów, oraz lokalnemu nadzorowi pedagogicznemu dziennik elektroniczny zmienia się w narzędzie ciągłej kontroli, paraliżując samodzielne działania nauczyciela. Podobne wiązania są wytwarzane w procesie zdalnego komunikowania się nauczycieli i rodziców uczniów. W tym kontekście znaczenia nabiera pytanie o możliwości demokratycznego kontrolowania hybryd w edukacyjnych. 


 

Słowa kluczowe

electronic journal, technological hybrid, e-journal promoters, ubiquity of control, limitation of teachers’ independent action dziennik elektroniczny, hybryda technologiczna, promotorzy e- -dziennika, wszechobecność kontroli, ograniczenie samodzielnego działania nauczycieli

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Forum Oświatowe

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Osoba publikująca wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Dolnośląską Szkołę Wyższą na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe, której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Osoba zgłaszająca upoważniona przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu/jej autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem.

Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich.

Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Osoba zgłaszająca utwór do publikacji w czasopiśmie „Forum Oświatowe” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Osoba zgłaszająca udziela Dolnośląskiej Szkole Wyższej nieodpłatnej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo nieodpłatnej licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu pod warunkiem jego przyjęcia do opublikowania w czasopiśmie „Forum Oświatowe”, na następujących polach eksploatacji:

  1. Utrwalanie, zwielokrotnianie i wytwarzanie egzemplarzy utworu techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową i zapisu elektronicznego.
  2. Obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono: wprowadzanie do obrotu, sprzedaż, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy, publiczne wystawienie, wyświetlenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, również w sieci Internet.
  3. Włączenie utworu w skład utworu zbiorowego.
  4. Tłumaczenia na inne języki i rozpowszechniania tych tłumaczeń.

 

Publikujemy zgodnie z zaleceniami The Committee on Publication Ethics (COPE), w wolnym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować
Szyling, G. (2026). Kogo urządza dziennik elektroniczny? O skutkach funkcjonowania hybrydy społeczno-technologicznej we wczesnej edukacji. Forum Oświatowe, 39(1(75), 69–89. https://doi.org/10.34862/fo.2026.1.5
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Referencje

  1. Abriszewski, K. (2010). Wszystko otwarte na nowo. Teoria Aktora-Sieci i filozofia kultury.
  2. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  3. Abriszewski, K. (2011). Hybrydy i sprawczość. Czego uczy nas USOS wbrew intencjom
  4. jego promotorów? W: A. Mica, P. Łuczeczko (red.), Ludzie i nie-ludzie.
  5. Perspektywa socjologiczno-antropologiczna (s. 325–345). Wydawnictwo Orbis
  6. Exterior.
  7. Bińczyk, E. (2007). Program badawczy Bruno Latoura i jego zalety w kontekście
  8. badań nad światem współczesnym. Przegląd Kulturoznawczy, 3, 32–42.
  9. Borowska-Beszta, B., Bartnikowska, U., & Ćwirynkało, K. (2017). Analiza wtórna jakościowych
  10. danych zastanych: przegląd założeń teoretycznych i aplikacji metodologicznych.
  11. Jakościowe Badania Pedagogiczne, 2(1), 5–24. https://wnus.usz.
  12. edu.pl/jbp/pl/issue/499/article/8203/
  13. Chutorański, M. (2015). Urządzenie (edukacyjne): sieci, dyskursy, ludzie, nie-ludzie.
  14. Teraźniejszość-Człowiek-Edukacja, 18(4(72), 7–22. https://insted-tce.pl/ojs/index.
  15. php/tce/article/view/195
  16. Chutorański, M. (2021). Nie(tylko) ludzkie wymiary edukacji. W stronę pedagogiki
  17. nieantropocentrycznej. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
  18. Dudzikowa, M. (2013). Użyteczność pojęcia działań pozornych jako kategorii analitycznej.
  19. Egzemplifikacje z obszaru edukacji (i nie tylko). W: M. Dudzikowa,
  20. K. Knasiecka-Falbierska (red.), Sprawcy i/lub ofiary działań pozornych w edukacji
  21. szkolnej (s. 27–82). Oficyna Wydawnicza Impuls.
  22. Dziennik Vulcan. (b.d.). Vulcan. https://www.vulcan.edu.pl/szkoly-i-przedszkola/
  23. oprogramowanie/dziennik-vulcan
  24. Gołębniak, D. (2024). Nauczyciele. Sposoby bycia w świecie nauczania. W: D. Klus-
  25. -Stańska (red.), Dydaktyka i jej paradygmaty. Różnorodne światy szkoły (s. 67–
  26. . Wydawnictwo Naukowe PWN.
  27. Groenwald, M. (2021). Nauczycielskie decydowanie. Rekonstrukcja doświadczeń. Oficyna
  28. Wydawnicza Impuls.
  29. Johnston, M.P. (2014). Secondary Data Analysis: A Method of which the Time Has
  30. Come. Qualitative and Quantitative Methods in Libraries, 3(3), 619 –626. https://
  31. www.qqml-journal.net/index.php/qqml/article/view/169/170
  32. Kania, K. (2026, 12 lutego). Jedna uwaga w dzienniku i burza wśród rodziców. Gdzie
  33. kończy się wychowanie, a zaczyna kompromitacja. Dziennik.pl. https://mojaszkola.
  34. dziennik.pl/artykuly/10642397,jedna-uwaga-w-dzienniku-i-burza-
  35. -wsrod-rodzicow-gdzie-konczy-sie-wycho.html
  36. Klus-Stańska, D. (2016). Gdy słowa wiodą na manowce. Krótka rzecz o pułapce
  37. polskiej metodyki. Problemy Wczesnej Edukacji, 33(2), 9–22. https://czasopisma.
  38. bg.ug.edu.pl/index.php/pwe/article/view/891
  39. Klus-Stańska, D. (red.). (2014). (Anty)edukacja wczesnoszkolna. Oficyna Wydawnicza
  40. Impuls.
  41. Klus-Stańska, D. (2018). Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce. Wydawnictwo
  42. Naukowe PWN.
  43. Latour, B. (2010). Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-
  44. -sieci. Universitas.
  45. Latour, B. (2011). Nigdy nie byliśmy nowocześni. Oficyna Naukowa.
  46. Martynelis, M. (2026, 12 lutego). Koniec Librusa w szkołach? Co czeka uczniów i rodziców
  47. od 2027 roku. Holistic. https://holistic.news/panstwowy-e-dziennik-
  48. -od-1-wrzesnia-2027-ewolucja-w-szkole/
  49. ms. (2026, 19 stycznia). Nowacka: Powstanie państwowy e-dziennik, ma być bezpieczniejszy.
  50. Prawo.pl. https://www.prawo.pl/oswiata/panstwowy-e-dziennik-
  51. -od-1-wrzesnia-2027,536827.html
  52. Nowicka, M. (2023). Effective Use of Textbooks by Early Education Teachers. Lubelski
  53. Rocznik Pedagogiczny, 42(4), 131–146. https://doi.org/10.17951/lrp.2023.42.4.131-
  54. Obwieszczenie Ministra Edukacji z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego
  55. tekstu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu
  56. prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji
  57. przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów
  58. tej dokumentacji. (2024). Minister Edukacji. Dziennik Ustaw, poz. 50. https://
  59. isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000050/O/D20240050.pdf
  60. Romanowska, K. (2024, 26 sierpnia). Librus do lamusa. Dlaczego powinniście go odinstalować
  61. przed 1 września. Holistic. https://holistic.news/jak-uzywac-librusa-
  62. -madrze-albo-wcale-aplikacja-psuje-relacje/
  63. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 lipca 2009 r. zmieniające
  64. rozporządzenie w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola,
  65. szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej
  66. i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (2009). Ministerstwo
  67. Edukacji Narodowej. Dziennik Ustaw, nr 116, poz. 977. https://isap.sejm.gov.pl/
  68. isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20091160977
  69. Stańkowski, B. (2019). Biurokratyzacja i ideologizacja w polskiej szkole – wyniki
  70. badań własnych. Studia Paedagogica Ignatiana, 22(1), 101–125. https://doi.
  71. org/10.12775/SPI.2019.1.006
  72. System Librus Synergia. Innowacyjne rozwiązanie wspierające pracę szkoły. (b.d.).
  73. Librus. Pobrano 10 stycznia 2026, z: https://www.librus.pl/produkty/librus-synergia/
  74. szkola/
  75. Szyling, G. (2025). Dziennik elektroniczny we wczesnej edukacji. O pedagogicznych
  76. skutkach administracyjnej innowacji. Problemy Wczesnej Edukacji, 61(2),
  77. –115. https://doi.org/10.26881/pwe.2025.61.08
  78. Szyling, G. (2020). Przeoczony dyskurs, czyli rzecz o konstruktywizmie i (z)marnowanych
  79. szansach oceniania wczesnoszkolnego. Problemy Wczesnej Edukacji,
  80. (4), 138–152. https://doi.org/10.26881/pwe.2020.51.11
  81. Szyling, G. (2014). Teoria i praktyka oceniania szkolnego. W poszukiwaniu pedagogicznych
  82. przesłanek hybrydyczności oceny szkolnej. Ruch Pedagogiczny, 2,
  83. –82.
  84. Śliwerski, B. (2024). Szkolne rewolucje. Oficyna Wydawnicza Impuls.
  85. Wielki Słownik Języka Polskiego PAN [WSJP on-line]. (b.d.). Urządzać. https://wsjp.
  86. pl/haslo/do_druku/5700/urzadzac
  87. Witkowski, L. (2013). Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia, teoria, krytyka.
  88. Oficyna Wydawnicza Impuls.