Sprawiedliwi. Inspiracje dla edukacji

Jerzy Kochanowicz

Abstrakt


Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, jakie inspiracje edukacyjne płyną z inicjatyw upamiętniania Sprawiedliwych, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej. Autor uważa, iż pamięć zbiorowa jest istotnym elementem kształtowania indywidualnej i zbiorowej tożsamości członków dzisiejszego społeczeństwa. W artykule dokonuje przeglądu wyników badań amerykańskich uczonych, którzy przeprowadzili wywiady z osobami ratującymi Żydów. W konkluzji stwierdza, że czyny Sprawiedliwych przypominają, iż każdy człowiek, niezależnie od uwarunkowań osobowościowych i środowiskowych, jest zdolny do podejmowania bezkompromisowych wyborów etycznych. Potrafi to czynić w sposób spontaniczny, odkładając na bok utylitarne kalkulacje, przezwyciężając lęk o siebie i najbliższych. Czynnikiem sprzyjającym takim wyborom jest wychowanie kładące nacisk na wspólne wszystkim ludziom człowieczeństwo, będące uprzednim wobec wszelkich różnic i odmienności.


Słowa kluczowe


Żydzi; holokaust; pamięć; altruizm

Bibliografia


Arendt, H. (1991). Israel, Palästina und der Antisemitismus. Berlin: Wagenbach.

Arystoteles. (1966). Dzieła wszystkie (tom 5). Warszawa: PWN.

Babylonian Talmud: Tractate Sanhedrin. (b.d.). Pobrane 20 lipca 2016, z: http://come-and-hear.com/sanhedrin/sanhedrin_97.html

Bartoszewski, W. (2007). Zamiast wstępu. W: Z. Lewinówna, W. Bartoszewski (red.), Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939–1945. Warszawa: Świat Książki.

Bender S., Krakowski S. (red.). (2004). The Encyclopedia of the Righteous Among the Nations: Poland. Rescuers of Jews during the Holocaust. Jerusalem: Yad Vashem.

Biblia warszawska. (b.d.). Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://biblia-online.pl/Biblia-Warszawska.html

Block, G., Drucker, M. (1992). Rescuers: Portraits of Moral Courage in the Holocaust. New York, NY: Holmes and Meier.

Buber, M. (2004). Droga człowieka według nauczania chasydów. Warszawa: Wydawnictwo Cyklady.

Hallie, P. (1979). Lest Innocent Blood Be Shed: The Story of the Village of Le Chambon, and How Goodness Happened There. New York, NY: Harper.

Henry, P. (1999). Why We Must Teach the Rescuers When We Teach the Holocaust. Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://people.whitman.edu/~henrypg/rescuers.htm

Kochanowicz, J. (2016). Edukacyjne aspekty pamięci o Sprawiedliwych – wprowadzenie do problematyki. W: J. Cukras-Stelągowska (red.), Pamiętanie i zapominanie: wspólnoty – wartości – wychowanie (s. 181–192). Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

Kula, M. (2004). Między przeszłością a przyszłością: o pamięci, zapominaniu i przewidywaniu. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Kurek, E. (2008). Polscy Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata. W: Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.

Kuwałek, R. (2010). Trudna Pamięć o Sprawiedliwych. Proste pytania i niełatwe odpowiedzi. W: Praca z „trudną pamięcią” w społecznościach lokalnych: polsko-ukraińska wymiana doświadczeń: materiały seminaryjne (s. 8–12). Lublin.

Le Gofff, J. (2007). Historia i pamięć. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. Młodzi 2011. (2011). Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://www.nck.pl/media/study/mlodzi_2011.pdf

Monroe, K. R. (1996). The Heart of Altruism. Perception of a Common Humanity. Princeton: Princeton University Press.

Monroe, K. R. (1997). A Different Way of Seeing Things: What We Can Learn from the Rescuers of Jews. W: J. Michalczyk (red.), Resisters, Rescuers and Refugees: Historical and ethical Issues (s. 243–250). Kansas City: Sheed and Wards.

Names of Righteous by Country. (b.d.). Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://www.yadvashem.org/righteous/statistics

Nora, P. (2001). Czas pamięci. Res Publika Nowa, 7, 37–43.

Samuels, D. (2012), Three-lies. Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://www.tabletmag.com/jewish-arts-and-culture/89057/three-lies

Szulakiewicz, W. (red.). (2016). Umieszczeni w przeszłości: pamięć w naukach pedagogicznych. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

The Village of Le Chambon-sur-Lignon. André & Magda Trocmé, Daniel Trocmé. (b.d.). Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://www.yadvashem.org/yv/en/righteous/stories/trocme.asp

Trzydziestu Sześciu Sprawiedliwych. (b.d.). Pobrane 20 sierpnia 2016, z: http://www.jhi.pl/psj/Trzydziestu_Szesciu_Sprawiedliwych

Wierzbieniec, W. (1993). Losy przemyskich Żydów podczas II wojny światowej w relacjach świadków (z Archiwum Yad Vashem w Jerozolimie). Studia Przemyskie, 1.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.

Licencja Creative Commons
Forum Oświatowe jest wydawane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

ISSN 0867-0323 ISSN (online) 2450-3452