Akt kulturowego upośredniania w zabawie dzieci

Milda Brėdikytė

Abstrakt


Klasyczna (i nie tylko klasyczna) teoria kulturowo-historyczna poświęca stosunkowo niewiele miejsca zabawom dzieci, a wiele z jej podstawowych założeń nie stosuje się do zabaw dziecięcych. Jednym z takich założeń jest upośrednianie kulturowe, a szczególnie mechanizm upośredniania: relacja między idealnymi a rzeczywistymi formami działania. Niniejszy artykuł przedstawia studium przypadku: wspólną zabawę dorosłego i dziecka w ramach badań nad długofalową interwencją. Analiza tego przykładu (wspólne budowanie wieży z klocków) wskazuje, jakie są konkretne uwarunkowania efektywnego upośredniania przez dorosłego1 w sytuacji zabawy. Artykuł definiuje główne etapy skutecznego procesu upośredniania przez dorosłego w kontekście zabawy.

Słowa kluczowe


jedność wieloosobowa (poly-subject); teoria kulturowo-historyczna; upośrednianie kulturowe; zabawa dzieci

Bibliografia


Aleksandrow, Y. I. i Aleksandrowa, N. L. (2004). Sistemnaia struktura sub’ektivnogo opyta I sistemnaia struktura kul’tury. Materialy mezhdunarodnogo nauchnogo simpoziuma “Sistemno-sinergeticheskaia paradigma v kul’ture I iskusstve”. Tagonrog: Trty.

Bakhurst, D. (2007). On the Concept of Mediation. Cultural – Historical Psychology, 3, 61-66.

Bateson, G. (1978). Steps to an ecology of mind. New York, NY: Ballantine Books.

Bodrova, E. i Leong, D. J. (2003). Learning and development of preschool children from the Vygotskian perspective. W: A. Kozulin, B. Gindis, V. S. Ageev i S. M. Miller (Red.), Vygotsky’s educational theory in cultural contex (s. 156-176). New York, NY: Cambridge University Press.

Bodrova, E. i Leong, D. (2007). Tools of the mind: the Vygotskian approach to early childhood education. Upper Saddle River, NJ: Pearson/Merrill Prentice Hall.

Bredikyte, M. i Hakkarainen, P. (2011). Play intervention and play development. W: C. Lobman i B. O’Neill (Red.), Play and performance (s. 59-83). Lanham: University Press of America.

Bredikyte, M. (2011). The Zones of Proximal Development in Children’s Play. Oulu: University of Oulu. Pobrano z: http://herkules.oulu.fi/isbn9789514296147/isbn9789514296147.pdf

Bruce, T. (1991). Time to Play in Early Childhood Education. Hodder & Stoughton: London.

Bruce, T. (1996). Helping Young Children to Play. Hodder & Stoughton: London.

Bruce, T. (2005). Learning through Play. Hodder & Stoughton: London.

Corsaro, W. A. (1997). The Sociology of Childhood. Thousand Oaks, CA: Pine Forge Press.

Csíkszentmihályi, M. (1990). Flow. New York, NY: Harper Perennial.

Diamond, A., Barnett, W. S., Thomas, J. i Munro, S. (2007). Preschool program improves cognitive control. Science, 318(5855), 1387-1388. doi: 10.1126/science.1151148

Elkonin, D. B. (1978). Psikhologiia igry [Psychologia zabawy]. Moscow: Pedagogika.

Elkonin, D. B. (1989). Izbrannye psikhologicheskie trudy (Tom. 1) [Zebrane pisma psychologiczne (Tom. 1)]. Moscow: Pedagogika.

Elkonin, D. B. (2005). Psychology of play. Journal of Russian and East European Psychology. 43(1), 11-21.

Elkonin, B. D. i Zinchenko, V. P. (2002). Psikhologiya razvitiya (po motivam L. Vygotskogo) [Psychologia rozwoju (interpretacje L. Wygotskiego)]. Pobrano z: http://sbiblio.com/biblio/archive/elkonin_psihrazv

Fogel, A. (1993). Developing through Relationships: Origins of communication, self, and culture. Chicago, IL: University of Chicago Press.

Fogel, A., King, B. i Shanker, S. (2007). Human development in the 21st Century. Cambridge, MA: Cambridge University Press.

Greenspan, S. I. i Shanker, S. G. (2004). The first idea. How symbols, language, and intelligence evolved from our primate ancestors to modern humans. Cambridge, MA: Da Capo Press.

Göncü, A. i Gaskins, S. (2007). Play and Development: Evolutionary, Sociocultural and Functional Perspectives. Mahwah, NJ: Lawrence Earlbaum Associates.

Hakkarainen, P. i Bredikyte, M. (2008). The zone of proximal development in play and learning. Cultural – Historical Psychology, 4(4), 2-11.

Hirsh-Pasek, K., Golinkoff, R. M., Berk, L. E. i Singer, D. (2009). A mandate for playful learning in preschool: Presenting the evidence. New York, NY: Oxford University Press.

Hobson, P. (2004). The Cradle of Thought: Exploring the Origins of Thinking. London: Pan Books.

John-Steiner, V. i Mahn, H. (1996). Sociocultural approaches to learning and development: A Vygotskian framework. Educational Psychologist, 31(3-4), 191-206. doi: 10.1080/00461520.1996.965326

Kozulin, A. (1998). Psychological tools: a sociocultural approach to education. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Kudriawcew, V. T. (1997). The sense of human childhood and mental development of children [Smysl chelovecheskogo detstva i psihicheskoe razvitie rebionka]. Mocow: Publishing house urao.

Lobok, A. M. (1997). Antropologija mifa [Antropologia mitu]. Yekaterinburg: Bank kulturnoi informacii.

McCaine, M. N., Mustard, J. F. i Shanker, S. G. (2007). Early Years Study ii: Putting Science into Action. Toronto: Council for Early Child Development.

Michailenko, N. i Korotkowa, N. (2001). Kak igrat s det’mi [Jak się bawić z dziećmi]. Moskva: Akademicheskij Project.

Poddjakow, N. N. (1996). Osobennosti psikhicheskogo razvitiia detei doshkol'nogo vozrasta [Specyfika rozwoju umysłowego dzieci w wieku przedszkolnym]. Moskva: Pedagogika.

Rogoff, B. (1998). Cognition as a collaborative process. W: W. Damon, D. Kuhn & R. S. Siegler (Red.), Handbook of Child Psychology (s. 2, 679-729). Toronto: John Wiley & Sons.

Rogoff, B. (2003). The cultural nature of human development. New York, NY: Oxford University Press.

Shonkoff, J. P. i Phillips, D. A. (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. Washington, DC: National Academy Press.

Singer, D., Singer, J., D’Agostino, H. i DeLong, R. (2008). Children’s Pastimes and Play in Sixteen Nations: Free-play Declining? The American Journal of Play, 1(3), 2-7.

Suworow, A. V. (2003). Experimental Philosophy (E. V. Ilyenkov i A. I. Meshcheriakov). Journal of Russian and East European Psychology, 41(6), 67-91. doi: 10.2753/rpo1061-0405410667

Vygotsky, L. S. (1987). The Collected Works (Vol. 1, R. W. Rieber i A. S. Carton, Eds.). New York, NY: Plenum Press.

Vygotsky, L. S. (1997). The Collected Works (Vol. 4, R. W. Rieber, Ed.). New York, NY: Plenum Press.

Wygotski, L. S. (2003). Psihologia razvitia rebionka [Psychologia rozwoju dziecka]. Moscow: Eksmo.

Zavershneva, E. I. (2010). The Vygotsky Family Archive (1912-1934). New Findings. Journal of Russian and East European Psychology, 48(1), 14-33. doi: 10.2753/rpo1061-0405480101

Zinchenko, V. P., (1996). Ot klasicheskoi k organicheskoi psihologii [Od psychologii klasycznej do psychologii organicznej]. K 100-letiu L. S. Wygotskogo. Voprosy Psihologii. 5, 6.

Zinchenko, V. P. (2000). Mysl’ i slovo Gustava Shpeta [Myśl i słowo Gustawa Szpeta]. Moscow: Urao.


Pełny tekst: PDF (English) PDF HTML HTML (English)

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.

Licencja Creative Commons
Forum Oświatowe jest wydawane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

ISSN 0867-0323 ISSN (online) 2450-3452