Pamięć, ideologia, władza. Uczenie się zapominania

Maria Mendel

Abstrakt


Przeszłość ma dzisiaj wyjątkową wartość. W tekście koncentruję się na obszarze, w którym współzależności społeczno-kulturowe i polityczne, wiążąc się z procesami kształtowania jednostkowych i kolektywnych tożsamości, wpisują się w dyskurs „doniosłości znaczenia pamięci”, „wagi przeszłości”, „bezcenności dziedzictwa przodków”, itd. Analizowany w tym zakresie przykład stanowi polityka historyczna Prawa i Sprawiedliwości). W ramach tego dyskursu obszar owych współzależności zostaje politycznie zagospodarowywany, jako - mniej lub bardziej ideologiczne - narzędzie osiągania partykularnych celów, modus operandi strategii zorientowanych na totalitarne przywództwo, itd. Skoncentrowana na tym pedagogiczna refleksja – tkwiąc w, a nie operując obok wspomnianego dyskursu – może okazać swoją w nim produktywność. Tego typu myśl pedagogiczna, zainteresowana sferą podmiotowości, a odnosząca się zarówno do tego, co społeczne, jak tego, co historyczne, byłaby zarazem – bliską Foucaultowi - praktyką teoretyczną, polegającą na sytuowaniu procesu konstruowania teorii i wynajdywania pojęć w przestrzeni społeczno-historycznej (Lemke 2009: 48). Przedstawiany tekst postrzegam jako wyraz takiej praktyki.


Słowa kluczowe


pamięć, ideologia, władza, aktywna polityka historyczna

Bibliografia


Andrzej Duda w swoim pierwszym orędziu: aktywna polityka historyczna jest potrzebna (6.08.2015). Pobrane 20.12.2017 z: https://histmag.org/Andrzej-Duda-w-swoim-pierwszym-oredziu-aktywna-polityka-historyczna-jest-potrzebna-11612

Augé M.(2009): Formy zapomnienia, tłum. Anna Turczyn, Kraków: UNIVERSITAS

Augé M. (2010): Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. R.Chymkowski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN

Bauman Z.(2017): Retrotopia, Cambridge-Malden: Polity Press

Burszta W.J. (2017): Ostatnia metafora Baumana, Polityka, nr 9(3100), ss.80-82

Co rodzice myślą o zmianach w systemie edukacji (17.10.2016). Pobrane 20.12.2017 z: https://www.vulcan.edu.pl/razem/blog/show/co-rodzice-mysla-o-zmianach-w-systemie-edukacji-46

Derrida J. (1995): Sauf le Nom, tłum. J. Leavey, Jr., [W:] On the Name, Stanford: Stanford University Press

Kaczyński zapowiada aktywną politykę historyczną (29.06.2013). Pobrane 20.12.2017 z http://dzieje.pl/aktualnosci/kaczynski-zapowiada-aktywna-polityke-historyczna

Kącka K. (2015): Polityka historyczna: kreatorzy, narzędzia, mechanizmy działania – przykład Polski [W:] Narracje pamięci: między polityką a historią, pod redakcją Katarzyny Kąckiej, Joanny Piechowiak-Lamparskiej i Anny Ratke-Majewskiej, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, ss. 59–80

Lemke T.(2009): Foucault, rządomyślność, krytyka, Recykling idei nr 9, ss. 40-48

Mikułowski Pomorski J. (2009): Ogród niepamięci (wstęp do książki) [w:] Formy zapomnienia, tłum. Anna Turczyn, Kraków: UNIVERSITAS, ss. 5-12

Mol H.(1976): Identity and the Sacred. A Sketch for a New Social-Scientific Theory of Religion. New York: Free Press

Niedźwieńska A. (2012): Tożsamość jako filtr pamięci [w:] Łukaszewski W., Doliński D., Fila-Jankowska A., Maruszewski T., Niedźwieńska A., Oleś P., Szkudlarek T.: Tożsamość. Trudne pytanie kim jestem, Sopot: Smak Słowa, ss. 165-180

Oświadczenie w sprawie reformy szkolnictwa (29.11.2016). Pobrane 20.12.2017 z: http://ako.poznan.pl/7400/

Prezydent: państwo polskie powinno realizować "ofensywną" politykę historyczną (16.02.2016). Pobrane 20,12,2017 z: http://dzieje.pl/aktualnosci/prezydent-panstwo-polskie-powinno-realizowac-ofensywna-polityke-historyczna

Prof. Roman Dolata: Ośmioklasowa podstawówka to krok wstecz (8.10.2017). Pobrano 20.12.2017 z: http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,20806639,prof-roman-dolata-osmioklasowa-podstawowka-to-krok-wstecz.html

Rodzice przeciwko reformie edukacji (17.10.2016). Pobrano 20.12.2017 z: https://pl-pl.facebook.com/883885225080636/photos/a.884839754985183.1073741828.883885225080636/889823217820170/?type=3

RokNowychZadań (31.01.2017): Premier Beata Szydło o aktywnej polityce ministerstwa kultury. Pobrano 20.12.2017 z: https://www.premier.gov.pl/wydarzenia/aktualnosci/roknowychzadan-premier-beata-szydlo-o-aktywnej-polityce-ministerstwa-kultury.html

Sowa J. (2013): Cała prawda o „idei jagiellońskiej”, Focus Historia, nr 12, 2013 http://historia.focus.pl/polska/cala-prawda-o-quotidei-jagiellonskiejquot-1436

Warto być Polakiem, Warszawa: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2010


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.

Licencja Creative Commons
Forum Oświatowe jest wydawane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

ISSN 0867-0323 ISSN (online) 2450-3452