Treść głównego artykułu

Abstrakt

Artykuł przedstawia psychospołeczne podejście do empirycznych badań nad uczeniem się, w którym materialistyczna teoria socjalizacji splata się z hermeneutyczną metodologią interpretacyjną. Artykuł skupia się na jednostkowej podmiotowości, a także podmiotowych/subiektywnych aspektach interakcji społecznej. Pojęcie „podejścia” wskazuje na nieodłączne powiązanie teoretyzacji empirycznego przedmiotu, procesu badawczego i epistemicznego podmiotu. Metoda praktyczna polega na zastosowaniu procedury interpretacyjnej, opartej na transkrypcji wywiadów lub notatkach z obserwacji terenowych. Poprzez interpretację wypowiedzi i interakcji z perspektywy subiektywnych znaczeń, jakie mają one dla podmiotów i rozmówców, metoda ta dąży do zrozumienia uczenia się jako podmiotowego/subiektywnego procesu doświadczania rzeczywistości społecznej. Szczególnie dla niej ważna jest relacja między tym, co „widoczne”, a tym, co „niewidoczne", tj. tkwiące w zbiorowej nieświadomości znaczenia, które można wyśledzić w tekstach i interakcjach na drodze wrażliwej interpretacji.

Słowa kluczowe

podejście psychospołeczne metoda jakościowa teoria uczenia się socjalizacja doświadczenie gra językowa neo-marksizm

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. Adorno, T. W. (1969/1976). The Positivist Dispute in German Sociology. London: Harper Torchbooks.
  2. Billett, S. (2001). Learning in the Workplace. Sydney: Allen and Unwin.
  3. Leithäuser, T. (1976). Formen des Altagsbewusstseins [Forms of Everyday Life consciousness]. Frankfurt am Main: Campus.
  4. Leithauser, T., & Volmerg, B. (1988). Psychoanalyse in der Sozialforschung [Psychoanalysis in Social Science]. Opladen: Westdeutscher Verlag.
  5. Lorenzer, A. (1970a). Zur Kritik des psychoanalytischen Symbolbegriff [Critique of the Psychoanalytic Concept of Symbol]. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
  6. Lorenzer, A. (1970b). Sprachzerstörung und Rekonstruktion: Vorarbeiten zu einer Metatheorie der Psychoanalyse [Language Destruction and Reconstruction]. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
  7. Lorenzer, A. (1972). Zur Begründung einer Materialistischen Sozialisationstheorie [Foundations of a Materialist Theory of Socialization]. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
  8. Lorenzer, A. (1974). Die Wahrheit der Psychoanalytischen Erkenntnis: Ein HistorischMaterialistischer Entwurf [The Truth of Psychoanalytic Knowledge]. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
  9. Lorenzer, A. (1977). Sprachspiel und Interaktionsformen: Vorträge und Aufsätze zu Psychoanalyse, Sprache und Praxis [Language game and Interaction Forms]. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
  10. Lorenzer, A. (1981/2002). What is an unconscious phantasy? (T. Schaffrik, Trans.). Retrieved April 30, 2010, from http://bidok.uibk.ac.at/library/schaffrik-lorenzer-work-e.hrml
  11. Lorenzer, A. (1986). Tiefenhermeneutische Kulturanalyse [In-depth Hermeneutic Cultural Analysis]. In A. Lorenzer (Ed.), KulturAnalysen: Psychoanalytische Studien zur Kultur (pp. 11–98). Frankfurt am Main: Fischer.
  12. Lorenzer, A. (2006). Szenisches Verstehen: Zur Erkenntnis des Unbewußten [Scenic Understanding: On Recognition of the Unconscious]. Kulturanalysen: Band 1. herausgegeben von Ulrike Prokop und Bernhard Görlich. Marburg: Tectrum Verlag.
  13. Morgenroth, C. (1990). Sprachloser Widerstand: Zur Sozialpathologie der Lebenswelt von Arheitslosen [Resistance without Language: On the Social Pathology of the Lifeworld of the Unemployed]. Frankfurt am Main: Fischer.
  14. Morgenroth, C. (2010). Die Dritte Chance: Therapie und Gesundung von Jugendlichen Drogenabhängigen [The Third Chance. Therapy and Healing of Young Drug Abusers]. Wiesbaden: Verlag für Sozialwissenschaften.
  15. Negt, O. (1963). Soziologische Phantasie und Exemplarisches Lernen. Frankfurt, Eur. Verlagsanstalt EVA.
  16. Negt, O. (2012). Nur noch Utopien sind realistisch: Politische Interventionen. Göttingen: Steidl.
  17. Negt, O., & Kluge, A. (1981). Geschichte und Eigensinn. Frankfurt am Main: Zweitausendeins.
  18. Olesen, S.H. (1999). Political Economy of Labor—Or: Die Selbstaufhebung des Proletariats als kollektiver Lernprozess? In H. S. Olesen, & K. Forrester (Eds.), Adult Education and the Labor Market (Vol. 5). Roskilde: Roskilde University Press.
  19. Olesen, S.H. (2004). The Learning Subject in Life History—A Qualitative Research Approach to Learning. In M. H. Menna, & A. Barreto (Eds.), A aventura (auto) biographico: Teoria & empiria (pp. 419–464). Porto Alegre: EDIPUCRS.
  20. Olesen, S.H. (2007a). Professional Identities, Subjectivity and Learning. In L. West, P. Alheit, A. Siig Anderson, & B. Merrill (Eds.), Using Biographical and Life History Approaches in the Study of Adult and Lifelong Learning: European Perspectives. Frankfurt am Main: Peter Lang Verlag.
  21. Olesen, S.H. (2007b). Theorizing Learning in Life History—a psycho-societal approach. Studies in the Education of Adults, 39(1), 38–53.
  22. Olesen, S.H. (2009). Oskar Negt and a few other Germans. Lecture at The 6th International Conference Researching Work and Learning. Retrieved from http://www.youtube.com/watch?v=IQrlcFXYgcQ&feature=youtu.be
  23. Olesen, S.H. (2011). Exploracao do sujeito problematico: historia de vide, subjetividade, experiência de vida [Researching the Problematic Subject: Life History, Subjectivity, Life Experience]. Educacao, 34(2), 137–146.
  24. Olesen, S.H. (Ed.). (2012). Cultural Analysis and In-depth Hermeneutics—Psychosocietal Analysis of Everyday Life Culture, Interaction and Learning [Special issue]. Forum for Qualitative Social Research, 13(3).
  25. Olesen, S.H., & Weber, K. (2001). Space for Experience and Learning: Theorizing the Subjective Side of Work. In K. Weber (Ed.), Experience and Discourse: Theorizing Professions and Subjectivity (pp. 27–58). Roskilde: Roskilde University Press.
  26. Prokop, U., Friese, N., & Stach, A. (2009). Geiles Leben, Falscher Glamour, Beschreibungen, Analysen, Kritiken zu ‘Germany’s Next Top Model’ [Exciting Life, False Glamour. Description, Analyses and Critiques of ‘Germany’s Next Top Model’]. Kulturanalysen (Band 10). Marburg: Tectum.
  27. Sennett, R. (1999). The Corrosion of Character. New York, NY: Norton.
  28. Weber, K. (1996). Experiencing Gender: A Psychodynamic Approach to Adult Learning—and a Case of Masculinity and Social Work. In H. S. Olesen, & P. Rasmussen (Eds.), Theoretical Isues in Adult Education (pp. 25–40). Roskilde: Roskilde University Press.
  29. Weber, K. (2007). Gender between Knowledge Economy and Every Day Life: Change or Reproduction? In L. West, P. Alheit, B. Merrrill, & A. S. Andersen (Eds.), Using Biographical and Life History Approaches in the Study of Adult and Lifelong Learning: European Perspectives (pp. 91–108). Frankfurt am Main: Peter Lang.
  30. Weber, K. (2009). Talking about “Tacit Knowledge”: Critical Professionalism or Collective Defenses? In T. Leithäuser, S. Meyerhuber, & M. Schottmayer (Eds.), Sozialpsychologisches Organisationsverstehen (pp. 227–237). Wiesbaden: GWV Fachverlage GmbH.
  31. Weber, K. (2010). Aggression, Recognition and Qualification: On the Social Psychology of Adult Education in Everyday Life. European Journal for Research on the Education and Learning of Adults, 1(1–2), 113–129. doi: 10.3384/rela.2000-7426.rela0016
  32. Weber, K., & Olesen, H. S. (2002). Chasing potentials for a Adult Learning. Zeitschrift für Qualitative Forschung Bildungsgangforschung, 2, 283–300.
  33. Wittgenstein, L. (1953/2009). Philosophical Investigations. London: Blackwell.