„MAŁA SZKOŁA” - W DRODZE KU REWITALIZACJI IDEI SZKOŁY ŚRODOWISKOWEJ

Danuta Uryga

Abstrakt


Szkoła środowiskowa to ważny temat poszukiwań i ustaleń polskiej pedagogiki społecznej przez niemal cały wiek XX. Współcześnie jest kategorią rzadko przywoływaną - interesuje dość wąski krąg naukowców, nie koncentruje uwagi administracji oświatowej, nie znajduje też wyrazistego desygnatu w obszarze praktyki edukacyjnej. Interesujące próby rewitalizacji tej idei podejmowane są przez organizacje pozarządowe, dostrzegające w koncepcji szkoły środowiskowej alternatywną drogę rozwoju zarówno dla środowisk lokalnych, jak i dla samych placówek oświatowych. Artykuł prezentuje przykład takich działań, podejmowanych od kilkunastu lat przez Federację Inicjatyw Oświatowych, które stwarzają szansę odnowy idei szkoły środowiskowej w polskim systemie oświaty.


Słowa kluczowe


szkoła środowiskowa, edukacja środowiskowa, społeczność lokalna, program „Mała szkoła”, Federacja Inicjatyw Oświatowych

Bibliografia


Dewey J. (2005). Moje pedagogiczne credo. Wydawnictwo Akademickie “Żak”.

Dorczak R. (2012). Modele współpracy szkoły z organizacjami w środowisku lokalnym. W: G. Mazurkiewicz (red.), Jakość edukacji. Różnorodne perspektywy. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dryfoos J. G. (1994). Full-service Schools. A revolution in health and social services for children, youth and families. San Francisco: Jossey-Bass.

Dziemianowicz-Bąk A., Dzierzgowski J. (2014). Likwidacja szkół podstawowych oraz przekazywanie stowarzyszeniom. Kontekst, proces i skutki przemian edukacyjnych w społecznościach lokalnych na podstawie analizy studiów przypadku. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.

Everett S. (1938). The Community School. D. Apleton-Century Co., Inc.

Gozdowska E., Uryga D. (2014). Rada szkoły – między ideą a społeczną praktyką. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Heers M., Ghysels J., Groot W., Maassen H. van den Brink (2015). Differentiated effects of community schooling on cognitive and social-emotional learning outcomes, School Effectiveness and School Improvement. An International Journal of Research, Policy and Practice, 3 (26).

Hiatt-Michael D. (2001). Parent involvement in American public schools: A historic perspective 1642-2000. W: S. Redding, L. G. Thomas (red), The community of the school. Academic Development Institute.

Hiemstra R. (1997). The community school. W: The Educative Community: Linking the Community, Education, and Family. Baldwinsville, New York: HiTree Press. Pobrano 30 maja 2017 z: http://www.infed.org/archives/e-texts/hiemstra_community_school.htm.

Jakowicka M. (1979). Uwarunkowania funkcjonowania szkół środowiskowych w średnim mieście. Zielona Góra: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze.

Jakubiak K. (1997). Współdziałanie rodziny i szkoły w pedagogice II Rzeczypospolitej. Bydgoszcz: Wydawnictwo WSP.

Jeffs T. (1994). Commmunity education – the school. Lifelong learning unit 3. YMCA George Williams College.

Jundziłł I. (1983). Środowiskowy system wychowawczy w mieście. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Kozińska-Bałdyga A. (2015). Sytuacja oświaty na terenach wiejskich. W: E. Tołwińska-Królikowska, Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców. Warszawa: ORE.

Kruger A., Poster C. (1990). Community Education and the Western World. Routledge.

Leder A. (2014). Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej. Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

McConnell C. (2002). An introduction to community education in Scotland. W: C. McConnell (red.), Community Learning and Development. The Making of an Empowering Profession. Community Learning Scotland.

Melaville A., Berg A.C., Blank M.J. (2006). Community-based learning. Engaging Students for Success and Citizenship. Coalition for Community Schools.

Mendel M. (2000). Partnerstwo rodziny, szkoły i gminy. Wydawnictwo Adam Marszałek.

Mikulski J. (1972). Szkoła środowiskowa w wielkim mieście. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Nisbet J., Hendry L., Steward C., Watt J. (2002). Towards Community Education: An Evaluation of Community Schools. W: C. McConnell (red.), Community Learning and Development. The Making of an Empowering Profession. Community Learning Scotland.

Przecławska A., Theiss W. (1996). Pedagogika społeczna: nowe zadania i szanse. W: A. Przecławska (red.) Pedagogika społeczna – kręgi poszukiwań. Warszawa: Wydawnictwo Edukacyjne Żak.

Przecławski K. (1971). Instytucje wychowania w wielkim mieście. Wybrane problemy socjologii wychowania. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Radlińska H. (1935). Stosunek wychowawcy do środowiska społecznego. Szkice z pedagogiki społecznej. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Radlińska H. (1937). Społeczne przyczyny powodzeń i niepowodzeń szkolnych. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Regulski J. (2005). Samorządna Polska. Warszawa: Rosner i Wspólnicy.

Skrzypczak B. (2006). Metoda animacji społecznej - zasadnicze aspekty praktyki edukacyjnej. W: W. Theiss, B. Skrzypczak (red.), Edukacja i animacja społeczna w środowisku lokalnym. Warszawa: CAL.

Śliwerski B. (2003). Szkoła, środowisko rodzinne i lokalne. Nowe w Szkole, 1.

Śliwerski (2013). Diagnoza uspołecznienia publicznego szkolnictwa. III RP w gorsecie centralizmu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Theiss W. (1996). Edukacja środowiskowa. Zarys problematyki. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 10.

Theiss, W. (2006) Edukacja środowiskowa – wprowadzenie. W: W Theiss, B. Skrzypczak, Edukacja i animacja w środowisku lokalnym, Warszawa: CAL.

Timmerhuis A., Westerbeek, K., Studulski, F., Verheijke, J., Burgwal, G. v. d. (2006). Een quickscan naar community schools: Zweden, Denemarken, Verenigt Koningrijg (Schotland, Duitsland, Verenigte Staten en Nederland). Utrecht, Sardes.

Tołwińska-Królikowska E. (2015). Realizacja podstawy programowej w ścisłym związku ze środowiskiem lokalnym. W: E. Tołwińska-Królikowska (red.), Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców. Warszawa: ORE.

Tołwińska-Królikowska E. (2015a). Zasoby i ograniczenia małej wiejskiej szkoły – jak je uwzględniać w nauczaniu i organizacji pracy? W: E. Tołwińska-Królikowska (red.), Mała szkoła – problem czy szansa? Poradnik dla samorządowców. Warszawa: ORE.

Trempała E. (1976). Wychowanie zintegrowane w środowisku szkoły. Warszawa: WSiP.

Trempała E. (1998). Pedagogika społeczna w Polsce i kierunki badań. W: E. Marynowicz-Hetka, J. Piekarski, E. Cyrańska (red.), Pedagogika społeczna jako dyscyplina akademicka: stan i perspektywy. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; Warszawa: Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP.

Uryga D. (2013). „Mała szkoła” w środowisku wiejskim. Socjopedagogiczne studium obywatelskich inicjatyw. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Uryga D. (2015). Szkoła środowiskowa – koncepcja pedagogiczna w objęciach polityki. Pedagogika Społeczna, 2015/4.

Uryga D. (2017). Zmierzch publicznej oświaty samorządowej. Pedagogika Społeczna, 2017/1.

Uryga D., Gozdowska E. (2016). Rada Oświatowa w opiniach władz samorządowych i środowisk związanych z lokalną edukacją – raport z badania. Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego.

Winiarski M. (1974). Problemy wychowania w osiedlu mieszkaniowym: studium z pedagogiki społecznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Winiarski (2006). Współpraca jako wymiar edukacji środowiskowej. W: W. Theiss i B. Skrzypczak (red.), Edukacja i animacja społeczna w środowisku lokalnym. Warszawa 2006.

Wołczyk J. (1974). Zbiorcza szkoła gminna. Warszawa: Książka i Wiedza.

Wołczyk J. (1976). Szkoła otwarta. Warszawa: Instytut Wydawniczy ZRZZ, Warszawa.

Wroczyński R. (1985). Pedagogika społeczna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Współpraca szkół z podmiotami zewnętrznymi. Raport z badania otoczenia instytucjonalnego przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów (2012). Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.

Znaniecki F. (2001). Socjologia wychowania, t. I. „Wychowujące społeczeństwo”. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.

Licencja Creative Commons
Forum Oświatowe jest wydawane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

ISSN 0867-0323 ISSN (online) 2450-3452